XX- Maggavagga | |
| The Path | Phẩm Ðạo |
| 273. Of paths the Eight-fold is the best, of truths the statement Four, the passionless of teachings best, of humankind the Seer. | 273. Tám chánh, đường thù thắng, Bốn câu, lý thù thắng, Ly tham, pháp thù thắng, Giữa các loài hai chân, Pháp nhãn, người thù thắng. |
| 274. This is the Path, no other's there for purity of insight, enter then upon this path bemusing Mara utterly. | 274. Ðường này, không đường khác Ðưa đến kiến thanh tịnh. Nếu ngươi theo đường này, Ma quân sẽ mê loạn. |
| 275. Entered then upon this Path you'll make an end of dukkha. Freed in knowledge from suffering's stings the Path's proclaimed by me. | 275. Nếu ngươi theo đường này, Ðau khổ được đoạn tận. Ta dạy ngươi con đường. Với trí, gai chướng diệt. |
| 276. Buddhas just proclaim the Path but you're the ones to strive. Contemplatives who tread the Path are freed from Mara's bonds | 276. Ngươi hãy nhiệt tình làm, Như Lai chỉ thuyết dạy. Người hành trì thiền định Thoát trói buộc ác Ma. |
| 276. When with wisdom one discerns transience of conditioned things one wearily from dukkha turns treading the Path to purity. | 277. Tất cả hành vô thường Với Tuệ, quán thấy vậy Ðau khổ được nhàm chán: Chính con đường thanh tịnh. |
| 277. When with wisdom one discerns the dukkha of conditioned things one wearily from dukkha turns treading the Path to purity. | 278. Tất cả hành khổ đau Với Tuệ, quán thấy vậy, Ðau khổ được nhàm chán: Chính con đường thanh tịnh. |
| 278. When with wisdom one discerns all knowables are not a self one wearily from dukkha turns treading the Path to purity. | 279. Tất cả pháp vô ngã, Với Tuệ, quán thấy vậy, Ðau khổ được nhàm chán: Chính con đường thanh tịnh. |
| 279. Though time to strive, not striving, while young and strong yet indeed, weak-minded and irresolute: one finds not wisdom's way. | 280. Khi cần, không nỗ lực, Tuy trẻ mạnh, nhưng lười Chí nhu nhược, biếng nhác. Với trí tuệ thụ động, Sao tìm được chánh đạo? |
| 280. In speech ever watchful with mind well-restrained never with body do unwholesomeness. So should one purify these three kamma-paths winning to the Way made known by the Seers. | 281. Lời nói được thận trọng, Tâm tư khéo hộ phòng, Thân chớ làm điều ác, Hãy giữ ba nghiệp tịnh, Chứng đạo thánh nhân dạy. |
| 281. From endeavour wisdom springs, lacking effort wisdom wanes: having known this two-fold path either to progress or decline so should one exhort oneself that wisdom may increase. | 282. Tu Thiền, trí tuệ sanh, Bỏ Thiền, trí tuệ diệt. Biết con đường hai ngả Ðưa đến hữu, phi hữu, Hãy tự mình nỗ lực, Khiến trí tuệ tăng trưởng. |
| 282. The wood cut down but not a tree since it's from wood that fear is born. Having cut wood and woodedness O bhikkhus be without a wood. | 283. Ðốn rừng không đốn cây Từ rừng, sinh sợ hãi; Ðốn rừng [1] và ái dục, Tỷ kheo, hãy tịch mịch. |
| 283. As long indeed as woodedness of man to women is not cut so long in bondage is one's mind as milch-calf to the mother cow. | 284. Khi nào chưa cắt tiệt, Ái dục giữa gái trai, Tâm ý vẫn buộc ràng, Như bò con vú mẹ. |
| 284. Cut off affection for oneself as a hand a lily in the Fall. Cultivate this peaceful Path, Nibbana by the Buddha taught. | 285. Tự cắt dây ái dục, Như tay bẻ sen thu, Hãy tu đạo tịch tịnh, Niết bàn, Thiện Thệ dạy. |
| 285. Here shall I spend the Rains, here the Winter, here the Summer. Thus speculates the fool, the danger he knows not. | 286. Mùa mưa ta ở đây Ðông, hạ cũng ở đây, Người ngu tâm tưởng vậy, Không tự giác hiểm nguy. |
| 286. For one who has a clinging mind and finds delight in babes and herds Death does seize and carry away as great flood a sleeping village. | 287. Người tâm ý đắm say Con cái và súc vật, Tử thần bắt người ấy, Như lụt trôi hàng ngủ. |
| 287. No sons are there for shelter nor father nor related folk, one by the Death-king seized upon in kin no shelter finds. | 288. Một khi tử thần đến, Không có con che chở, Không cha, không bà con, Không thân thích che chở. |
| 288. Having understood this fact the wise by virtue well-restrained swiftly then should clear the Path leading to Nibbana. | 289. Biết rõ ý nghĩa này, Bậc trí lo trì giới, Mau lẹ làm thanh tịnh, Con đường đến Niết bàn. |
| Chú thích: [1] Dục vọng | |
Thứ Bảy, 5 tháng 2, 2011
KINH PHAP CU/20/ PHAM DAO
KINH PHAP CU/19/ PHAM PHAP TRU
XIX- Dhammatthavagga
Established in DhammaPhẩm Pháp Trụ
256. Whoever judges hastilydoes Dhamma not uphold,
a wise one should investigate
truth and untruth both.
256. Ngươi đâu phải pháp trụ,
Xử sự quá chuyên chế,
Bậc trí cần phân biệt
Cả hai chánh và tà!
257. Who others guides impartiallyXử sự quá chuyên chế,
Bậc trí cần phân biệt
Cả hai chánh và tà!
with carefulness, with Dhamma,
that wise one Dhamma guards,
a "Dhamma-holder's" called.
257. Không chuyên chế, đúng pháp,
Công bằng, dắt dẫn người,
Bậc trí sống đúng pháp,
Thật xứng danh Pháp trụ.
258. Just because articulateCông bằng, dắt dẫn người,
Bậc trí sống đúng pháp,
Thật xứng danh Pháp trụ.
one's not thereby wise,
hateless, fearless and secure,
a "wise one" thus is called.
258. Không phải vì nói nhiều,
Mới xứng danh bậc trí.
An ổn, không oán sợ.
Thật đáng gọi bậc Trí.
259. Just because articulateMới xứng danh bậc trí.
An ổn, không oán sợ.
Thật đáng gọi bậc Trí.
one's not skilled in Dhamma;
but one who's heard even little
and Dhamma in the body sees,
that one is skilled indeed,
not heedless of the Dhamma.
259. Không phải vì nói nhiều,
Mới xứng danh trì pháp,
Những ai tuy nghe ít,
Nhưng thân hành đúng pháp,
Không phóng túng chánh pháp,
Mới xứng danh trì pháp.
260. A man is not an ElderMới xứng danh trì pháp,
Những ai tuy nghe ít,
Nhưng thân hành đúng pháp,
Không phóng túng chánh pháp,
Mới xứng danh trì pháp.
though his head be grey,
he's just fully ripe in years,
"aged-in-vain" he's called.
260. Không phải là trưởng lão,
Nếu cho có bạc đầu.
Người chỉ tuổi tác cao,
Ðược gọi là "Lão ngu".
261. In whom is truth and Dhamma too,Nếu cho có bạc đầu.
Người chỉ tuổi tác cao,
Ðược gọi là "Lão ngu".
harmlessness, restraint, control,
he's steadfast, rid of blemishes,
an "Elder" he is called.
261. Ai chân thật, đúng pháp,
Không hại, biết chế phục,
Bậc trí không cấu uế,
Mới xứng danh "Trưởng Lão".
262. Not by eloquence aloneKhông hại, biết chế phục,
Bậc trí không cấu uế,
Mới xứng danh "Trưởng Lão".
or by lovely countenance
is a person beautiful
if jealous, boastful, mean.
262. Không phải nói lưu loát,
Không phải sắc mặt đẹp,
Thành được người lương thiện,
Nếu ganh, tham, dối trá.
263. But "beautiful" is called that oneKhông phải sắc mặt đẹp,
Thành được người lương thiện,
Nếu ganh, tham, dối trá.
in whom these are completely shed,
uprooted, utterly destroyed,
a wise one purged of hate.
263. Ai cắt được, phá được
Tận gốc nhổ tâm ấy
Người trí ấy diệt sân,
Ðược gọi người hiền thiện.
264. By shaven head no SamanaTận gốc nhổ tâm ấy
Người trí ấy diệt sân,
Ðược gọi người hiền thiện.
if with deceit, no discipline.
Engrossed in greed and selfishness
how shall he be a Samana?
264. Ðầu trọc, không Sa môn
Nếu phóng túng, nói láo.
Ai còn đầy dục tham,
Sao được gọi Sa môn ?
265. All evils altogether heNếu phóng túng, nói láo.
Ai còn đầy dục tham,
Sao được gọi Sa môn ?
subdues both fine and gross.
Having subdued al evil he
indeed is called a "Samana".
265. Ai lắng dịu hoàn toàn,
Các điều ác lớn nhỏ,
Vì lắng dịu ác pháp,
Ðược gọi là Sa môn.
266. Though one begs from othersCác điều ác lớn nhỏ,
Vì lắng dịu ác pháp,
Ðược gọi là Sa môn.
by this alone's no bhikkhu.
Not just by this a bhikkhu
but from all Dhamma doing.
266. Chỉ khất thực nhờ người,
Ðâu phải là tỷ kheo!
Phải theo pháp toàn diện,
Khất sĩ không, không đủ.
267. Who both good and evil deedsÐâu phải là tỷ kheo!
Phải theo pháp toàn diện,
Khất sĩ không, không đủ.
has gone beyond with holy life,
having discerned the world he fares
and "Bhikkhu" he is called.
267. Ai vượt qua thiện ác,
Chuyên sống đời Phạm Hạnh,
Sống thẩm sát ở đời,
Mới xứng danh tỷ kheo.
268. By silence one is not a sageChuyên sống đời Phạm Hạnh,
Sống thẩm sát ở đời,
Mới xứng danh tỷ kheo.
if confused and foolish,
but one who's wise, as if with scales
weighs, adopts what's good.
268. Im lặng nhưng ngu si,
Ðâu được gọi ẩn sĩ?
Như người cầm cán cân,
Bậc trí chọn điều lành.
269. Shunning evil utterlyÐâu được gọi ẩn sĩ?
Như người cầm cán cân,
Bậc trí chọn điều lành.
one is a sage, by that a sage.
Whoever both worlds knows
for that one's called a "Sage".
269. Từ bỏ các ác pháp,
Mới thật là ẩn sĩ.
Ai thật hiểu hai đời
Mới được gọi ẩn sĩ.
270. By harming living beingsMới thật là ẩn sĩ.
Ai thật hiểu hai đời
Mới được gọi ẩn sĩ.
one is not a "Noble" man,
by lack of harm to all that live
one is called a "Nobel One".
270. Còn sát hại sinh linh,
Ðâu được gọi Hiền thánh.
Không hại mọi hữu tình,
Mới được gọi Hiền thánh.
271. Not by vows and ritualsÐâu được gọi Hiền thánh.
Không hại mọi hữu tình,
Mới được gọi Hiền thánh.
or again by learning much
or by meditative calm
or by life in solitude.
271. Chẳng phải chỉ giới cấm
Cũng không phải học nhiều,
Chẳng phải chứng thiền định,
Sống thanh vắng một mình.
272. Should you, O bhikkhu, be content,Cũng không phải học nhiều,
Chẳng phải chứng thiền định,
Sống thanh vắng một mình.
"I've touched the bliss of letting go
not enjoyed by common folk",
though you've not gained pollution's end.
272. "Ta hưởng an ổn lạc,
Phàm phu chưa hưởng được":
Tỷ kheo, chớ tự tin
Khi lậu hoặc chưa diệt.
Phàm phu chưa hưởng được":
Tỷ kheo, chớ tự tin
Khi lậu hoặc chưa diệt.
KINH PHAP CU/18/ PHAM CAU UE
XVIII- Malavagga
ImpuritiesPhẩm Cấu Uế
235. Now a withered leaf you areand now Death's men draw near,
now you stand at the parting gates
but waybread you have none.
235. Ngươi nay giống lá héo,
Diêm sứ đang chờ ngươi,
Ngươi đứng trước cửa chết,
Ðường trường thiếu tư lương.
236. Make an island of yourself,Diêm sứ đang chờ ngươi,
Ngươi đứng trước cửa chết,
Ðường trường thiếu tư lương.
quickly strive and wise become,
freed from stain and passionless
to go to the pure Abodes.
236. Hãy tự làm hòn đảo,
Tinh cần gấp, sáng suốt.
Trừ cấu uế, thanh tịnh,
Ðến Thánh địa chư Thiên.
237. Even now the end draws near,Tinh cần gấp, sáng suốt.
Trừ cấu uế, thanh tịnh,
Ðến Thánh địa chư Thiên.
to the presence of death you've fared.
Along the path's no place for rest
and waybread you have none.
237. Ðời ngươi nay sắp tàn,
Tiến gần đến Diêm Vương.
Giữa đường không nơi nghỉ,
Ðường trường thiếu tư lương.
238. Make an island of yourself,Tiến gần đến Diêm Vương.
Giữa đường không nơi nghỉ,
Ðường trường thiếu tư lương.
quickly strive and wise become,
freed from stain and passionless
you'll not return, take flesh, decay.
238. Hãy tự làm hòn đảo,
Tinh cần gấp, sáng suốt.
Trừ cấu uế, thanh tịnh,
Chẳng trở lại sanh già.
239. Little by little, time after time,Tinh cần gấp, sáng suốt.
Trừ cấu uế, thanh tịnh,
Chẳng trở lại sanh già.
successively then let the sage
blow away all blemishes
just as a smith with silver.
239. Bậc trí theo tuần tự.
Từng sát na trừ dần
Như thợ vàng lọc bụi
Trừ cấu uế nơi mình.
240. As rust arisen out of ironTừng sát na trừ dần
Như thợ vàng lọc bụi
Trừ cấu uế nơi mình.
itself that iron eats away,
so kammas done beyond what's wise
lead to a state of woe.
240. Như sét từ sắt sinh,
Sắt sanh lại ăn sắt,
Cũng vậy, quá lợi dưỡng
Tự nghiệp dẫn cõi ác.
241. For oral tradition, non-recitation,Sắt sanh lại ăn sắt,
Cũng vậy, quá lợi dưỡng
Tự nghiệp dẫn cõi ác.
in household life, non-exertion,
the fair of form when slovenly,
a sentry's sloth: all blemishes.
241. Không tụng làm nhớp kinh,
Không đứng dậy, bẩn nhà,
Biếng nhác làm nhơ sắc,
Phóng dật uế người canh.
242. In woman, conduct culpable,Không đứng dậy, bẩn nhà,
Biếng nhác làm nhơ sắc,
Phóng dật uế người canh.
with givers, avariciousness,
all blemishes these evil things
in this world or the next.
242. Tà hạnh nhơ đàn bà,
Xan tham nhớp kẻ thí,
Ác pháp là vết nhơ,
Ðời này và đời sau.
243. More basic than these blemishesXan tham nhớp kẻ thí,
Ác pháp là vết nhơ,
Ðời này và đời sau.
is ignorance, the worst of all.
Abandoning this blemish then,
be free of blemish, monks!
243. Trong hàng cầu uế ấy,
Vô minh, nhơ tối thượng,
Ðoạn nhơ ấy, tỷ kheo,
Thành bậc không uế nhiễm.
244. Easy the life for a shameless oneVô minh, nhơ tối thượng,
Ðoạn nhơ ấy, tỷ kheo,
Thành bậc không uế nhiễm.
who bold and forward as a crow,
is slanderer and braggart too:
this one's completely stained.
244. Dễ thay, sống không hổ
Sống lỗ mãng như quạ,
Sống công kích huyênh hoang,
Sống liều lĩnh, nhiễm ô.
245. But hard the life of a modest oneSống lỗ mãng như quạ,
Sống công kích huyênh hoang,
Sống liều lĩnh, nhiễm ô.
who always seeks for purity,
who's cheerful though no braggart,
clean-living and discerning.
245. Khó thay, sống xấu hổ,
Thường thường cầu thanh tịnh.
Sống vô tư, khiêm tốn,
Trong sạch và sáng suốt.
246. In the world who life destroys,Thường thường cầu thanh tịnh.
Sống vô tư, khiêm tốn,
Trong sạch và sáng suốt.
who words of falsity speaks,
who takes what is not freely given
or to another's partner goes.
246. Ai ở đời sát sinh,
Nói láo không chân thật,
Ở đời lấy không cho,
Qua lại với vợ người.
247. Or has distilled, fermented drinks:Nói láo không chân thật,
Ở đời lấy không cho,
Qua lại với vợ người.
Who with abandon follows these
extirpates the root of self
even here in this very world.
247. Uống rượu men, rượu nấu,
Người sống đam mê vậy,
Chính ngay tại đời này,
Tự đào bới gốc mình.
248. Therefore friend remember this;Người sống đam mê vậy,
Chính ngay tại đời này,
Tự đào bới gốc mình.
Hard to restrain are evil acts,
don't let greed and wickedness
down drag you long in dukkha.
248. Vậy người, hãy nên biết,
Không chế ngự là ác,
Chớ để tham phi pháp,
Làm người đau khổ dài.
249. People give as they have faith,Không chế ngự là ác,
Chớ để tham phi pháp,
Làm người đau khổ dài.
as they are bright with joyfulness.
Who's troubled over gifts received,
the food and drink that others get,
neither in daytime nor by night
will come to a collected mind.
249. Do tín tâm, hỷ tâm
Loài người mới bố thí.
Ở đây ai bất mãn
Người khác được ăn uống,
Người ấy ngày hoặc đêm,
Không đạt được tâm tịnh?
250. But who has severed envy's mind,Loài người mới bố thí.
Ở đây ai bất mãn
Người khác được ăn uống,
Người ấy ngày hoặc đêm,
Không đạt được tâm tịnh?
uprooted it, destroyed entire,
indeed in daytime and by night
will come to a collected mind.
250. Ai cắt được, phá được,
Tận gốc nhổ tâm ấy.
Người ấy ngày hoặc đêm,
Tất đến được tâm định.
251. There is no fire like lust,Tận gốc nhổ tâm ấy.
Người ấy ngày hoặc đêm,
Tất đến được tâm định.
nought seizes like aversion,
unequalled is delusion's net,
no river's like to craving.
251. Lửa nào bằng lửa tham!
Chấp nào bằng sân hận!
Lưới nào bằng lưới si!
Sông nào bằng sông ái!
252. Other's faults are easy to seeChấp nào bằng sân hận!
Lưới nào bằng lưới si!
Sông nào bằng sông ái!
yet hard it is to see one's own,
and so one winnows just like chaff
the faults of other people, while
hiding away those of one's own
as crafty cheat the losing throw.
252. Dễ thay thấy lỗi người,
Lỗi mình thấy mới khó.
Lỗi người ta phanh tìm,
Như sàng trấu trong gạo.
Còn lỗi mình, che đậy,
Như kẻ gian dấu bài.
253. Who's always seeing other's faults,Lỗi mình thấy mới khó.
Lỗi người ta phanh tìm,
Như sàng trấu trong gạo.
Còn lỗi mình, che đậy,
Như kẻ gian dấu bài.
taking offence, censorious,
pollutions spread for such a one
who's far from their exhaustion.
253. Ai thấy lỗi của người,
Thường sanh lòng chỉ trích,
Người ấy lậu hoặc tăng,
Rất xa lậu hoặc diệt.
254. In skies above there is no path,Thường sanh lòng chỉ trích,
Người ấy lậu hoặc tăng,
Rất xa lậu hoặc diệt.
no peaceful one's without,
in manifoldness do folk delight,
Tathagatas are manifold-free.
254. Hư không, không dấu chân,
Ngoài đây, không sa môn,
Chúng sanh thích hý luận,
Như Lai, hý luận trừ.
255. In skies above there is no path,Ngoài đây, không sa môn,
Chúng sanh thích hý luận,
Như Lai, hý luận trừ.
no peaceful one's without,
nothing conditioned ever lasts,
no Buddha's ever shaken.
255. Hư không, không dấu chân,
Ngoài đây, không sa môn.
Các hành không thường trú,
Chư Phật không dao động.
Ngoài đây, không sa môn.
Các hành không thường trú,
Chư Phật không dao động.
KINH PHAP CU/ 17/ PHAM PHAN NO
XVII- Kodhavagga
AngerPhẩm Phẫn Nộ
221. Anger and pride should one forsake,all fetters cast aside,
dukkha's none where no desire,
no binding to body or mind.
221. Bỏ phẫn nộ, ly mạn,
Vượt qua mọi kiết sử,
Không chấp trước danh sắc.
Khổ không theo vô sản.
222. Who checks arising angerVượt qua mọi kiết sử,
Không chấp trước danh sắc.
Khổ không theo vô sản.
as with chariot away,
that one I call a charioteer,
others merely grip the reins.
222. Ai chận được phẫn nộ,
Như dừng xe đang lăn,
Ta gọi người đánh xe,
Kẻ khác, cầm cương hờ.
223. Anger conquer by amity,Như dừng xe đang lăn,
Ta gọi người đánh xe,
Kẻ khác, cầm cương hờ.
evil conquer with good,
by giving conquer miserly,
with truth the speaker of falsity.
223. Lấy không giận thắng giận,
Lấy thiện thắng không thiện,
Lấy thí thắng xan tham,
Lấy chơn thắng hư ngụy.
224. Speak truth and be not angry,Lấy thiện thắng không thiện,
Lấy thí thắng xan tham,
Lấy chơn thắng hư ngụy.
from little give to one who asks,
by these conditions three to go
unto the presence of the gods.
224. Nói thật, không phẫn nộ,
Của ít, thí người xin,
Nhờ ba việc lành này,
Người đến gần thiên giới.
225. Those sages inoffensiveCủa ít, thí người xin,
Nhờ ba việc lành này,
Người đến gần thiên giới.
in body e'er restrained
go unto the Deathless State
where gone they grieve no more.
225. Bậc hiền không hại ai,
Thân thường được chế ngự
Ðạt được cảnh bất tử,
Ðến đây, không ưu sầu.
226. For the ever-vigilantThân thường được chế ngự
Ðạt được cảnh bất tử,
Ðến đây, không ưu sầu.
who train by day and night
upon Nibbana e'er intent
pollutions fade away.
226. Những người thường giác tỉnh,
Ngày đêm siêng tu học,
Chuyên tâm hướng Niết bàn,
Mọi lậu hoặc được tiêu.
227. An ancient saying, Atula,Ngày đêm siêng tu học,
Chuyên tâm hướng Niết bàn,
Mọi lậu hoặc được tiêu.
not only said today --
"They are blamed who silent sit,
who often speak they too are blamed,
and blamed are they of measured speech" --
there's none in the world unblamed.
227.A-tu-la, nên biết,
Xưa vậy, nay cũng vậy,
Ngồi im, bị người chê,
Nói nhiều, bị người chê,
Nói vừa phải, bị chê.
Làm người không bị chê,
Thật khó tìm ở đời.
228. There never was, there'll never beXưa vậy, nay cũng vậy,
Ngồi im, bị người chê,
Nói nhiều, bị người chê,
Nói vừa phải, bị chê.
Làm người không bị chê,
Thật khó tìm ở đời.
nor now is ever found
a person blamed perpetually
or one who's wholly praised.
228. Xưa, vị lai,và nay,
Ðâu có sự kiện này,
Người hoàn toàn bị chê,
Người trọn vẹn được khen.
229. But those who are intelligentÐâu có sự kiện này,
Người hoàn toàn bị chê,
Người trọn vẹn được khen.
praise one of flawless conduct, sage,
in wisdom and virtue well-composed,
having observed him day by day.
229. Sáng sáng, thẩm xét kỹ.
Bậc có trí tán thán.
Bậc trí không tỳ vết,
Ðầy đủ giới định tuệ.
230. Who's to blame that one so fineBậc có trí tán thán.
Bậc trí không tỳ vết,
Ðầy đủ giới định tuệ.
as gem from Jambu stream?
Even the devas that one praise,
by Brahma too is praised.
230. Hạnh sáng như vàng ròng,
Ai dám chê vị ấy?
Chư thiên phải khen thưởng,
Phạm Thiên cũng tán dương.
231. Rough action one should guard against,Ai dám chê vị ấy?
Chư thiên phải khen thưởng,
Phạm Thiên cũng tán dương.
be with body well-restrained,
bad bodily conduct having shed
train oneself in good.
231. Giữ thân đừng phẩn nộ,
Phòng thân khéo bảo vệ,
Từ bỏ thân làm ác,
Với thân làm hạnh lành.
232. Rough speaking one should guard against,Phòng thân khéo bảo vệ,
Từ bỏ thân làm ác,
Với thân làm hạnh lành.
be in speaking well-restrained,
bad verbal conduct having shed
train oneself in good.
232. Giữ lời đừng phẩn nộ,
Phòng lời khéo bảo vệ,
Từ bỏ lời thô ác,
Với lời, nói điều lành.
233. Rough thinking one should guard against,Phòng lời khéo bảo vệ,
Từ bỏ lời thô ác,
Với lời, nói điều lành.
be in thinking well-restrained,
bad mental conduct having shed
train oneself in good.
233. Giữ ý đừng phẩn nộ,
Phòng ý, khéo bảo vệ,
Từ bỏ ý nghĩ ác,
Với ý, nghĩ hạnh lành.
234. Restrained in body are the wise,Phòng ý, khéo bảo vệ,
Từ bỏ ý nghĩ ác,
Với ý, nghĩ hạnh lành.
in speech as well they are restrained,
likewise are they restrained in mind,
they're perfectly restrained.
234. Bậc trí bảo vệ thân,
Bảo vệ luôn lời nói
Bảo vệ cả tâm tư,
Ba nghiệp khéo bảo vệ.
Bảo vệ luôn lời nói
Bảo vệ cả tâm tư,
Ba nghiệp khéo bảo vệ.
KINH PHAP CU/16/ PHAM HI AI
XVI- Piyavagga | |
| Affection | Phẩm Hỷ ái |
| 209. One makes an effort where none's due with nothing done where effort's due, one grasps the dear, gives up the Quest envying those who exert themselves. | 209. Tự chuyên, không đáng chuyên Không chuyên, việc đáng chuyên Bỏ đích, theo hỷ ái, Ganh tị bậc tự chuyên. |
| 210. Don't consort with dear ones at any time, nor those not dear, 'tis dukkha not to see the dear, 'tis dukkha seeing those not dear. | 210. Chớ gần gũi người yêu, Trọn đời xa kẻ ghét. Yêu không gặp là khổ, Oán phải gặp cũng đau. |
| 211. Others then do not make dear for hard's the parting from them. For whom there is no dear, undear in them no bonds are found. | 211. Do vậy chớ yêu ai, Ái biệt ly là ác; Những ai không yêu ghét, Không thể có buộc ràng. |
| 212. From endearment grief is born, from endearment fear, one who is endearment-free has no grief -- how fear? | 212. Do ái sinh sầu ưu, Do ái sinh sợ hãi, Ai thoát khỏi tham ái, Không sầu, đâu sợ hãi? |
| 213. From affection grief is born, from affection fear, one who is affection-free has no grief -- how fear? | 213. Ái luyến sinh sầu ưu, Ái luyến sinh sợ hãi. Ai giải thoát ái luyến Không sầu, đâu sợ hãi? |
| 214. From lustfulness arises grief, from lustfulness springs fear, one wholly free of lustfulness has no grief -- how fear? | 214. Hỷ ái sinh sầu ưu, Hỷ ái sinh sợ hãi. Ai giải thoát hỷ ái, Không sầu, đâu sợ hãi? |
| 215. From attachment grief is born, from attachment fear, one who is attachment-free has no grief -- how fear? | 215. Dục ái sinh sầu ưu, Dục ái sinh sợ hãi, Ai thoát khỏi dục ái, Không sầu, đâu sợ hãi? |
| 216. Out of craving grief is born, out of craving fear, one fully freed of craving has no grief -- how fear? | 216. Tham ái sinh sầu ưu, Tham ái sinh sợ hãi. Ai giải thoát tham ái, Không sầu, đâu sợ hãi? |
| 217. Perfect in virtue and insight, firm in Dhamma, knower of Truth, dear to the people's such a one who does what should be done. | 217. Ðủ giới đức, chánh kiến ; Trú pháp, chứng chân lý, Tự làm công việc mình, Ðược quần chúng ái kính. |
| 218. One with a wish for the Undeclared, with mind so well-pervaded, a mind not bound in pleasures of sense, an "upstream-goer's" called. | 218. Ước vọng pháp ly ngôn [1] Ý cảm xúc thượng quả [2] Tâm thoát ly các dục, Xứng gọi bậc Thượng Lưu. |
| 219. One who's long away from home returns in safety from afar, then friends, well-wishers, kinsmen too are overjoyed at his return. | 219. Khách lâu ngày ly hương, An toàn từ xa về, Bà con cùng thân hữu, Hân hoan đón chào mừng. |
| 220. In the same way, with merit done when from this world to another gone those merits then receive one there as relatives a dear one come. | 220. Cũng vậy các phước nghiệp, Ðón chào người làm lành, Ðời này đến đời kia. Như thân nhân, đón chào. |
| Chú thích: [1] Niết Bàn [2]Ba Thánh quả | |
KINH PHAP CU/15/ PHAM AN LAC
XV- Sukhavagga
HappinessPhẩm An Lạc
197. We the unhating livehappily midst the haters,
among the hating humans
from hatred dwell we free.
197. Vui thay, chúng ta sống,
Không hận, giữa hận thù!
Giữa những người thù hận,
Ta sống, không hận thù!
198. We who are healthy liveKhông hận, giữa hận thù!
Giữa những người thù hận,
Ta sống, không hận thù!
happily midst the unhealthy,
among unhealthy humans
from ill-health dwell we free.
198. Vui thay, chúng ta sống,
Không bệnh giữa ốm đau!
Giữa những người bệnh hoạn,
Ta sống, không ốm đau.
199. We the unfrenzied liveKhông bệnh giữa ốm đau!
Giữa những người bệnh hoạn,
Ta sống, không ốm đau.
happily midst the frenzied,
among the frenzied humans
from frenzy dwell we free.
199. Vui thay, chúng ta sống,
Không rộn giữa rộn ràng;
Giữa những người rộn ràng,
Ta sống, không rộn ràng.
200. We for whom there's noughtKhông rộn giữa rộn ràng;
Giữa những người rộn ràng,
Ta sống, không rộn ràng.
live indeed so happily,
joy-sustained we'll be
like resplendent gods.
200. Vui thay chúng ta sống,
Không gì, gọi của ta.
Ta sẻ hưởng hỷ lạc,
Như chư thiên Quang Âm.
201. Victory gives rise to hate,Không gì, gọi của ta.
Ta sẻ hưởng hỷ lạc,
Như chư thiên Quang Âm.
those defeated lie in pain,
happily rest the Peaceful
surrendering victory-defeat.
201. Chiến thắng sinh thù oán,
Thất bại chịu khổ đau,
Sống tịch tịnh an lạc.
Bỏ sau mọi thắng bại.
202. There's no fire like lust,Thất bại chịu khổ đau,
Sống tịch tịnh an lạc.
Bỏ sau mọi thắng bại.
no evil like aversion,
no dukkha like the aggregates,
no higher bliss than Peace.
202. Lửa nào sánh lửa tham ?
Ác nào bằng sân hận ?
Khổ nào sánh khổ uẩn,
Lạc nào bằng tịnh lạc.
203. Hunger is the greatest ill,Ác nào bằng sân hận ?
Khổ nào sánh khổ uẩn,
Lạc nào bằng tịnh lạc.
the greatest dukkha - conditionedness,
knowing this reality at it is:
Nibbana bliss supreme.
203. Ðói ăn, bệnh tối thượng,
Các hành, khổ tối thượng,
Hiểu như thực là vậy,
Niết bàn, lạc tối thượng.
204. Health's the greatest gain,Các hành, khổ tối thượng,
Hiểu như thực là vậy,
Niết bàn, lạc tối thượng.
contentment, best of wealth,
trusting's best of kin,
Nibbana bliss supreme.
204. Không bệnh, lợi tối thượng,
Biết đủ, tiền tối thượng.
Thành tín đối với nhau,
Là bà con tối thượng,
Niết bàn, lạc tối thượng.
205. Having drunk of solitudeBiết đủ, tiền tối thượng.
Thành tín đối với nhau,
Là bà con tối thượng,
Niết bàn, lạc tối thượng.
and tasted Peace Sublime,
free from sorrow, evil-free,
one drinks of Dhamma's joy.
205. Ðã nếm vị độc cư,
Ðược hưởng vị nhàn tịnh,
Không sợ hãi, không ác,
Nếm được vị pháp hỷ.
206. So fair's the sight of Noble Ones,Ðược hưởng vị nhàn tịnh,
Không sợ hãi, không ác,
Nếm được vị pháp hỷ.
ever good their company,
by relating not to fools
ever happy one may be.
206. Lành thay, thấy thánh nhân,
Sống chung thường hưởng lạc.
Không thấy những người ngu,
Thường thường được an lạc.
207. Who moves among fool's companySống chung thường hưởng lạc.
Không thấy những người ngu,
Thường thường được an lạc.
must truly grieve for long,
for ill the company of fools
as ever that of foes,
but weal's a wise one's company
as meeting of one's folk.
207. Sống chung với người ngu,
Lâu dài bị lo buồn.
Khổ thay gần người ngu,
Như thường sống kẻ thù.
Vui thay, gần người trí,
Như chung sống bà con.
208. Thus go with the steadfast, wise, well-versed,Lâu dài bị lo buồn.
Khổ thay gần người ngu,
Như thường sống kẻ thù.
Vui thay, gần người trí,
Như chung sống bà con.
firm of virtue, practice-pure,
Ennobled "Such", who's sound, sincere,
as moon in wake of the Milky Way.
208. Do vậy :
Bậc hiền sĩ, trí tuệ
Bậc nghe nhiều, trì giới,
Bậc tự chế, Thánh nhân;
Hãy gần gũi, thân cận
Thiện nhân, trí giả ấy,
Như trăng theo đường sao.
Bậc hiền sĩ, trí tuệ
Bậc nghe nhiều, trì giới,
Bậc tự chế, Thánh nhân;
Hãy gần gũi, thân cận
Thiện nhân, trí giả ấy,
Như trăng theo đường sao.
KINH PHAP CU/14/ PHAM PHAT DA
XIV- Buddhavagga
The BuddhaPhẩm Phật Ðà
179. That Buddha traceless of infinite rangewhose victory none may e'er undo,
whose vanquished follow to no world,
then by which track will you trace him?
179. Vị chiến thắng không bại,
Vị bước đi trên đời,
Không dấu tích chiến thắng,
Phật giới rộng mênh mông,
Ai dùng chân theo dõi
Bậc không để dấu tích?
180. That Buddha traceless of infinite rangeVị bước đi trên đời,
Không dấu tích chiến thắng,
Phật giới rộng mênh mông,
Ai dùng chân theo dõi
Bậc không để dấu tích?
in whom's no entangling craving
and no ensnaring not anywhere leading,
then by which track will you trace him?
180. Ai giải tỏa lưới tham,
Ái phược hết dắt dẫn,
Phật giới rộng mênh mông,
Ai dùng chân theo dõi
Bậc không để dấu tích?
181. E'er intent on concentration,Ái phược hết dắt dẫn,
Phật giới rộng mênh mông,
Ai dùng chân theo dõi
Bậc không để dấu tích?
joyful in peace of letting go,
mindful, wise, the perfect Buddhas,
to even devas they are dear.
181. Người trí chuyên thiền định,
Thích an tịnh viễn ly,
Chư thiên đều ái kính,
Bậc chánh giác, chánh niệm.
182. Human birth is hard to gain,Thích an tịnh viễn ly,
Chư thiên đều ái kính,
Bậc chánh giác, chánh niệm.
hard for mortals is their life,
to come to Dhamma True is hard,
rare the Buddhas' arising.
182. Khó thay, được làm người,
Khó thay, được sống còn,
Khó thay, nghe Diệu Pháp,
Khó thay, Phật ra đời!
183. Every evil never doingKhó thay, được sống còn,
Khó thay, nghe Diệu Pháp,
Khó thay, Phật ra đời!
and in wholesomeness increasing
and one's heart well-purifying:
this is the Buddhas' Teaching.
183. Không làm mọi điều ác.
Thành tựu các hạnh lành,
Tâm ý giữ trong sạch,
Chính lời chư Phật dạy.
184. Patience's the austerity supreme,Thành tựu các hạnh lành,
Tâm ý giữ trong sạch,
Chính lời chư Phật dạy.
"Nibbana's supreme" the Buddhas say.
One who irks or others harms
is not ordained or monk become.
184. Chư Phật thường giảng dạy;
Nhẫn, khổ hạnh tối thượng;
Niết bàn quả tối thượng;
Xuất gia không phá người;
Sa môn không hại người.
185. Not reviling, neither harming,Nhẫn, khổ hạnh tối thượng;
Niết bàn quả tối thượng;
Xuất gia không phá người;
Sa môn không hại người.
well-restrained in Patimokha,
knowing reason in one's food,
dwelling far in solitude,
and striving in the mind sublime:
this is the Buddhas' Teaching.
185. Không phỉ báng, phá hoại,
Hộ trì giới căn bản,
Ăn uống có tiết độ,
Sàng tọa chỗ nhàn tịnh
Chuyên chú tăng thượng tâm,
Chính lời chư Phật dạy.
186. Not by rain of golden coinsHộ trì giới căn bản,
Ăn uống có tiết độ,
Sàng tọa chỗ nhàn tịnh
Chuyên chú tăng thượng tâm,
Chính lời chư Phật dạy.
is found desires' satiety,
desires are dukkha, of little joy,
thus a wise one understands.
186. Dầu mưa bằng tiền vàng,
Các dục khó thỏa mãn.
Dục đắng nhiều ngọt ít,
Biết vậy là bậc trí.
187. Even with pleasures heavenlyCác dục khó thỏa mãn.
Dục đắng nhiều ngọt ít,
Biết vậy là bậc trí.
that one finds no delight,
the perfect Buddha's pupil
delights in craving's end.
187. Ðệ tử bậc chánh giác,
Không tìm cầu dục lạc,
Dầu là dục chư thiên,
Chỉ ưa thích ái diệt.
188. Many a refuge do they seekKhông tìm cầu dục lạc,
Dầu là dục chư thiên,
Chỉ ưa thích ái diệt.
on hills, in woods, to sacred trees,
to monasteries and shrines they go;
folk by fear tormented.
188. Loài người sợ hoảng hốt,
Tìm nhiều chỗ quy y,
Hoặc rừng rậm, núi non,
Hoặc vườn cây, đền tháp.
189. Such refuge isn't secure,Tìm nhiều chỗ quy y,
Hoặc rừng rậm, núi non,
Hoặc vườn cây, đền tháp.
such refuge isn't supreme.
From all dukkha one's not free
unto that refuge gone.
189. Quy y ấy không ổn,
Không quy y tối thượng.
Quy y các chỗ ấy,
Không thoát mọi khổ đau?
190. But going for refuge to Buddha,Không quy y tối thượng.
Quy y các chỗ ấy,
Không thoát mọi khổ đau?
to Dhamma and the Sangha too,
one sees with perfect wisdom
the tetrad of the Noble Truths:
190. Ai quy y Ðức Phật,
Chánh Pháp và chư Tăng,
Ai dùng chánh tri kiến,
Thấy được bốn Thánh đế.
191. Dukkha, its causal arising,Chánh Pháp và chư Tăng,
Ai dùng chánh tri kiến,
Thấy được bốn Thánh đế.
the overcoming of dukkha,
and the Eight-fold Path that's Noble
leading to dukkha's allaying.
191. Thấy khổ và khổ tập,
Thấy sự khổ vượt qua,
Thấy đường Thánh tám ngành,
Ðưa đến khổ não tận.
192. Such refuge is secure,Thấy sự khổ vượt qua,
Thấy đường Thánh tám ngành,
Ðưa đến khổ não tận.
such refuge is supreme.
From all dukkha one is free
unto that refuge gone.
192. Thật quy y an ổn,
Thật quy y tối thượng,
Có quy y như vậy,
Mới thoát mọi khổ đau.
193. Hard to find the pure and nobleThật quy y tối thượng,
Có quy y như vậy,
Mới thoát mọi khổ đau.
who isn't born just anywhere,
wherever one so wise is born
that family thrives happily.
193. Khó gặp bậc thánh nhơn,
Không phải đâu cũng có.
Chỗ nào bậc trí sanh,
Gia đình tất an lạc.
194. Blessed is the birth of Buddhas,Không phải đâu cũng có.
Chỗ nào bậc trí sanh,
Gia đình tất an lạc.
blest True Dhamma's Teaching,
blest the Sangha's harmony
and blessed is their striving.
194. Vui thay, Phật ra đời!
Vui thay, Pháp được giảng!
Vui thay, Tăng hòa hợp!
Hòa hợp tu, vui thay!
195. Who venerates the venerableVui thay, Pháp được giảng!
Vui thay, Tăng hòa hợp!
Hòa hợp tu, vui thay!
Buddhas or their disciples,
have overcome the manifold,
grief and lamentation left.
195. Cúng dường bậc đáng cúng,
Chư Phật hoặc đệ tử,
Các bậc vượt hý luận,
Ðoạn diệt mọi sầu bi.
196. They who are "Thus", venerable,Chư Phật hoặc đệ tử,
Các bậc vượt hý luận,
Ðoạn diệt mọi sầu bi.
cool and free from every fear -
no one is able to calculate
their merit as "just-so-much".
196. Cúng dường bậc như vậy,
Tịch tịnh, không sợ hãi,
Các công đức như vậy,
Không ai ước lường được.
Tịch tịnh, không sợ hãi,
Các công đức như vậy,
Không ai ước lường được.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)