Thứ Sáu, 15 tháng 4, 2011

DUY THUC HOC LA GI? / THICH THANG HOAN




CHƯƠNG I
Ý NGHĨA VÀ SỰ HÌNH THÀNH DUY THỨC HỌC

1/- DUY THỨC:


DUY: tiếng Pali gọi là Mãtratã, nghĩa là CHỈ CÓ.
THỨC: tiếng Pali gọi là Vijnãna (Consciousness), nghĩa là HIỂU BIẾT.
THỨC, ở đây tức là chỉ cho sự HIỂU BIẾT. Sự hiểu biết này chính là một năng lực có khả năng phân biệt và hiểu biết vạn pháp sai khác qua các cơ quan cảm giác. Thức (Sự hiểu biết) còn là một năng lực có khả năng xây dựng và biến hiện vạn pháp thành nhiều hình tướng không giống nhau với hình thức Nhân Duyên Sanh.
DUY THỨC: (Vijnãnamãtratã) nghĩa là chỉ có sự hiểu biết trên hết và ngoài sự hiểu biết ra không còn sự vật nào khác có thể thay thế được, nên gọi sự hiểu biết là DUY THỨC. Theo Duy Thức, vạn pháp trong vũ trụ gồm cả tâm lý và vật lý đều là hình tướng giả tạo, không có thể chân thật và chúng nó luôn luôn bị sanh diệt để biến hoại. Sự có mặt của vạn pháp chính là do THỨC kết hợp các yếu tố về vật chất như là: Đất, Nước, Gió, Lửa để tạo nên và sự sanh diệt của vạn pháp cũng là do THỨC tác dụng không ngừng. Chỉ có THỨC mới đủ khả năng tạo dựng và duy trì sự sống còn của vạn pháp, nên gọi vạn pháp đều do DUY THỨC BIẾN.
Chi tiết hơn, phàm bất cứ sự vật nào mỗi khi dùng làm đối tượng (Object) với mắt, tai, mũi, miệng, lưỡi và toàn bộ thân thể của con người thì ngay lúc đó, một năng lực hiểu biết phát xuất từ phía trong con người đó tác dụng để tiếp xúc với sự vật đối tượng trên liền phát sanh cảm giác và phân biệt. Cũng do từ sự phân biệt này, những tư tưởng của hiểu biết mới nối tiếp hiện khởi và sáng tạo thêm nhiều sự vật khác không cùng bản chất và không cùng hình tướng. Những sự vật khác không cùng bản chất và không cùng hình tướng được sáng tạo thêm đều do tư tưởng của hiểu biết xây dựng nên để được góp mặt trong vũ trụ cũng gọi là do DUY THỨC BIẾN. Nói cách khác, những sự vật không có thể chất, nghĩa là những sự vật không có sức sống ở trong, do Ý Thức thứ sáu tưởng tượng xây dựng thì cũng thuộc loại giả tạo và cũng không thực thể, đều cũng được gọi là do DUY THỨC BIẾN.
Có thể nói, THỨC là nguồn gốc, là bản thể của tất cả pháp trong vũ trụ. Vạn pháp trong vũ trụ, nếu như không có THỨC này làm điểm tựa căn bản thì nhất định không thể sanh thành và cũng không thể tồn tại một cách độc lập. Minh định rõ hơn, ngoài THỨC ra, không có một sự vật nào tự nó có thể thành hình và tự nó có thể tồn tại một cách độc lập trong thế gian mà không cần đến THỨC. Từ đó cho thấy, sự thành hình, sự sống còn và sự tồn tại sanh mạng của vạn pháp đều do THỨC quyết định, nên gọi là DUY THỨC.

2/- DUY THỨC HỌC (Logic of Knowledge):

Duy Thức Học là một khoa học không ngoài mục đích khảo sát, tìm hiểu vạn pháp trong vũ trụ về phương diện tên gọi (danh xưng), tính chất, thực thể và những hình tướng không giống nhau của những pháp đó để chứng minh rằng, tất cả đều là giả tạo, đều là duyên sanh, đều không thực thể mà trong đó chỉ do Duy Thức làm chủ biến hiện. Nói cách khác, vạn pháp trong vũ trụ đều do Thức đứng ra kết hợp các yếu tố quan hệ, cần thiết để xây dựng và chuyển hóa thành hình tướng. Duy Thức nếu như rút lui và không còn sinh hoạt nữa thì vạn pháp sẽ bị hoại diệt theo. Tâm Thức không có hình tướng, chỉ căn cứ nơi các sự vật có hình sắc trong vũ trụ do Tâm Thức kết hợp và biến hiện để xác định thực thể của Tâm Thức. Nhằm kết luận quy về Tâm Thức làm căn bản cho chúng sanh hiện có mặt trong vũ trụ. Duy Thức Học chú trọng đến giá trị tâm linh làm nền tảng để mở bày nguyên lý của vạn pháp.

B.- MỤC ĐÍCH CỦA DUY THỨC HỌC:

Duy Thức Học là một môn học về Tâm, bắt đầu từ nơi Thức để tìm hiểu nguồn gốc của Tâm, nguyên do Tâm chính là thể (Static State) của Thức mà Thức lại là tác dụng (Activity) của Tâm Thể. Tâm Thể nếu như không có thì không có Thức tác dụng. Thế nên các nhà Duy Thức căn cứ trên sự tác dụng của Tâm Thể mà đặt tên cho nó là Thức, nhưng Thức ở đây chính là Thức Tạng (Thức Alaya dịch là Thức Tạng, nghĩa là Thức Chứa). Thức Tạng là một loại Tâm Thức có giá trị làm căn bản cho sự sanh khởi vũ trụ và nhân sanh, nghĩa là vạn pháp và loài người trong vũ trụ đều phát sanh từ nơi Tâm Thức này. Đó là lời khẳng định của các nhà Duy Thức.
Duy Thức Học còn nhiệm vụ nữa là tìm hiểu vạn pháp và loài người trong vũ trụ từ đâu sanh, ai sanh ra chúng và sanh bằng cách nào? Các nhà Duy Thức đi đến kết luận rằng: "VẠN PHÁP ĐỀU DO THỨC BIẾN HOẶC TẤT CẢ ĐỀU DO TÂM TẠO". Để minh chứng cho những lời kết luận trên, chúng ta nên dựa theo ba tiêu chuẩn của các nhà Duy Thức đã quy định để khảo sát. Ba tiêu chuẩn đó là:

1.- THỂ (Dynamic State): nghĩa là thể tánh hay bản thể của vạn pháp và loài người, tức là nguồn gốc phát sanh ra vạn pháp và loài người. Đứng trên lập trường Nhân quả mà nhận xét thì Thể ở đây là chỉ cho Nguyên Nhân (Cause), nghĩa là nguồn gốc để phát sanh ra vạn pháp và loài người.

2.- TƯỚNG (Form): nghĩa là hình tướng, tướng trạng của vạn pháp và loài người. Vạn pháp và loài người có nhiều hình tướng khác nhau thì nơi thể tánh nhất định cũng có nhiều nguyên nhân và chủng loại không giống nhau. Hình tướng của mỗi pháp khác nhau như thế nào thì nơi thể tánh, mỗi chủng loại cũng riêng biệt nhau và không giống nhau như thế đó. Nguyên do hình tướng của vạn pháp và loài người thảy đều phát sanh từ nơi thể tánh của mỗi chủng loại. Cũng như cây mít phát sanh từ nơi hạt mít và hạt mít chỉ sanh ra cây mít mà không thể sanh ra cây cam. Tướng ở đây là chỉ cho Quả Tướng, nghĩa là hình tướng thuộc loại kết quả của những nguyên nhân.

3.- DỤNG (Action): nghĩa là phần tác dụng của những nguyên nhân đã được phát sanh từ nơi thể tánh. Vạn pháp trong vũ trụ, có loại hiện ra hình tướng nhìn thấy được, có loại không hiện ra hình tướng mà người khảo sát chỉ biết qua sự tác dụng của chúng. Thí dụ như Tâm Lý của con người và năng lượng của điện không gian, chúng ta chỉ có thể hiểu biết qua sự tác dụng của chúng, mà không thể nhìn thấy được hình tướng thật của chúng. Dụng ở đây cũng là chỉ cho Quả Tướng, nghĩa là hình tướng thuộc loại kết quả của những nguyên nhân.
Các nhà Duy Thức căn cứ nơi TƯỚNG  và DỤNG của vạn pháp và loài người, nghĩa là căn cứ nơi sự kết quả của vạn pháp và loài người đã được thành hình mà khảo sát bằng cách quán chiếu theo phương pháp Thiền Quán và nhờ đó tìm ra bản thể của chúng, đồng thời biét được chúng từ đâu sanh ra một cách chính xác.
Duy Thức Học dựa trên Thức Chi, một chi trong mười hai Nhân Duyên của đức Phật chỉ dạy làm trung tâm khảo sát, nhằm mục đích biện minh cho nguyên lý "VẠN PHÁP TRONG VŨ TRỤ ĐỀU DO NHÂN DUYÊN SANH " của đức Phật chủ trương qua trạng thái DUY THỨC BIẾN.

C.- LỢI ÍCH CỦA DUY THỨC HỌC:

Như trước đã trình bày, Duy Thức Học là một môn học nhằm mục đích nghiên cứu những hình tướng giả tạo do Nhân Duyên Sanh của các sự vật để tìm hiểu nguồn gốc sanh khởi vạn pháp. Từ đó, những học giả nào nếu như đã hiểu rõ Duy Thức thì lẽ đương nhiên những người đó đã giác ngộ được sự thật của vạn pháp, nhận thức đúng nguyên lý, phân biệt một cách rõ ràng lẽ chánh tà, chân vọng và họ không còn bị mê hoặc, không còn bị lầm lẫn bởi những chủ thuyết ảo tưởng, những chủ nghĩa giả tạo. Đồng thời họ cũng tẩy trừ được bệnh chấp trước (chấp ngã, chấp pháp) và giải thoát khỏi nguồn gốc sinh tử luân hồi trong ba cõi. Thế là những học giả nói trên đã chứng được trạng thái Niết Bàn Tịch Tịnh Hữu Dư (Nghĩa là tâm người đó đã đạt được trạng thái Niết Bàn, nhưng thân thể của họ còn bị ô nhiễm khổ đau nên gọi là Hữu Dư Niết Bàn).
Duy Thức Học lại còn mục đích nữa là liên kết mọi yếu tố cần thiết trong chiều hướng trở về nguồn tâm trí căn bản của chúng sanh để làm nền tảng cho sự chứng ngộ mà những học giả có thể nhận thức được rằng: Ngoài những hiện tượng giả tạo đã được kết hợp bởi hình thức duyên sanh, con người còn có Tâm Trí ở trong và Tâm Trí đó đã được chuyển hóa từ Tâm Thức. Tâm Trí này là tâm chân thật không sanh diệt, không nhơ sạch, không tăng giảm và nó chính là yếu tố vô cùng trọng đại trong mọi lãnh vực sanh tồn của chúng sanh.
Vì chú trọng giá trị tinh thần của Tâm Trí nói trên, những học giả Duy Thức Học sẽ cố gắng gia công cải tiến Tâm Trí của mình để được tốt đẹp, để được thuần lương và để làm môi trường cho sự tiến tu đạo nghiệp, ngỏ hầu sớm ra khỏi vòng đai sinh tử luân hồi trong ba cõi (trong Tam Giới), đồng thời đạt thành chánh giác qua phương pháp tu Duy Thức Quán.
Ngoaì ra, với tính cách mổ xẻ, phân tích chi ly các sự vật phức tạp hiện có mặt trong thế gian này để nhận thức về tính chất, giá trị và ý nghĩa của vạn pháp, Duy Thức Học còn làm thỏa mãn một phần nào những dữ kiện mà các nhà Khoa Học cần đến, đồng thời Duy Thức Học cũng là kim chỉ nam, cũng là chìa khóa giúp cho các nhà nghiên cứu Phật Học đi vào kho tàng Giáo Lý Đại Thừa.

D.- SỰ HÌNH THÀNH DUY THỨC HỌC:
 
(Phần lịch sử của Duy Thức Học):
Duy Thức Học là một trong những môn học về Tạng Luận, bắt đầu bằng sự hiểu biết nên gọi là Thức. Người sáng lập ra môn học này phần đông là các vị Bồ Tát.
Đầu tiên đức Phật Thích Ca khi còn tại thế thường giảng Duy Thức trong nhiều bộ Kinh như: Kinh Lăng Già, Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Giải Thâm Mật, Kinh Mật Nghiêm, Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Công Đức Trang Nghiêm v.v... cho các hàng đại Bồ Tát. Trong các đệ tử của đức Phật, Ngài Di Lặc (Maitreya) là một vị Bồ Tát đã đắc đạo về môn học này.
Khoảng 900 năm sau Phật nhập diệt, Ngài Vô Trước (Asanga) cũng là vị Bồ Tát ra đời, thọ giáo với Bồ Tát Di Lặc tại cung trời Đâu Xuất về môn học Duy Thức này. Sau khi đắc pháp, Bồ Tát Vô Trước đứng ra khởi xướng và phát huy môn học Duy Thức tại Ấn Độ. Em Ngài Vô Trước là Ngài Thế Thân (Vasubandhu) theo anh học Đạo. Đầu tiên Ngài Thế Thân sáng tác quyển "DUY THỨC TAM THẬP TỤNG" và quyển này được truyền bá khắp nơi trong nước Ấn Độ. Hệ phái tư tưởng Duy Thức được thành lập từ đây.
Đến thế kỷ thứ VI Tây Lịch, có nhiều đại Luận Sư rất lỗi lạc, nổi tiếng về môn học Duy Thức đã được xuất hiện tại Ấn Độ như: Thân Thắng, Hỏa Biện, Đức Tuệ, Trần Na, An Tuệ, Nan Đà, Tịnh Nguyệt, Hộ Nguyệt, Hộ Pháp, Giới Hiền, mỗi vị đều có sáng tác và chú thích nhiều bộ Luận để phát huy Duy Thức Học.
Đến đời nhà Đường bên Trung Hoa, niên hiệu Trinh Quán năm thứ 3 (636TL) có ngài Pháp Sư Huyền Trang du học ở Ấn Độ. Tại Đại học Nalanda, Ngài thọ giáo với Luận Sư Giới Hiền về môn học Duy Thức hơn mười năm.
Sau khi về nước, Ngài Huyền Trang đứng ra phát huy tư tưởng Duy Thức khắp Trung Hoa với tác phẩm: "THÀNH DUY THỨC LUẬN" do Ngài sáng tác. Ngoài ra Ngài Huyền Trang còn dịch nhiều bộ luận rất liên hệ về môn học Duy Thức, chuyển ngữ từ chữ Phạn ra chữ Hán. Đệ tử Ngài Huyền Tang, có các ngài như: Khuy Cơ, Tuệ Chiếu, Trí Châu v.v... thay nhau truyền bá môn học này.
Đến cuối đời nhà Nguyên (1279TL), môn học Duy Thức không người kế thừa nên bị mất tích tại Trung Hoa.
Mãi đến Dân Quốc năm 1912, có cư sĩ Dương Nhơn Sơn ở Nhật Bản, mang môn học Duy Thức về Trung Hoa phát huy trở lại và thành lập "NỘI HỌC VIỆN CHI NA" để làm cơ sở nghiên cứu môn học Duy Thức cho những học giả trí thức trong nước. Nhờ đó môn học Duy Thức tại Trung Hoa được phục hưng trở lại và mở rộng sang Việt Nam.
Riêng ở Việt Nam, môn học Duy Thức cũng được phổ biến từ lâu và những Luận Sư nổi tiếng về môn học này như: Thiện Hoa, Tuệ Nhuận, Thạc Đứ, Nhất Hạnh v.v... Đây là sự tiến trình môn học Duy Thức thành một hệ thống tư tưởng siêu đẳng và đã được lan tràn khắp nơi trên thế giới. 
--

4 HANG NGUOI DU NHU CHUYEN MUA/ BO NHON CHE DINH/ VI DIEU PHAP


Trong ấy, thế nào là bốn hạng người dụ như chuyển mưa (vahālakūpamā-puggalā)?

[111] - Có bốn cảnh chuyển mưa (valāhakā ):

Sấm mà không mưa, mưa mà không sấm, có sấm có mưa, không sấm cũng không mưa.

[112] - Cũng vậy, có bốn hạng người nầy dụ như chuyển mưa, xuất hiện trong đời. Thế nào là bốn hạng?

Hạng sấm không mưa, hạng mưa không sấm, hạng vừa sấm vừa mưa, hạng không sấm không mưa.

- Hạng người sấm không mưa là sao?

Ở đây có hạng người nói mà không làm, hạng người như vậy là sấm không mưa; cũng ví như chuyển mưa, sấm mà không mưa, hạng người này thí dụ như thế.

- Hạng người mưa không sấm là sao?

Chuyển mưa, mưa mà không sấm, hạng người này thí dụ như thế.

- Hạng người vừa sấm vừa mưa là sao?

Ở đây có hạng người nói và làm, hạng người như vậy là vừa sấm vừa mua; cũng ví như chuyển mưa có sấm có mưa, hạng người này thí dụ như thế.

- Hạng người không sấm không mưa là sao?

Ở đây có hạng người không nói cũng không làm, hạng người như vậy là không sấm không mưa; cũng ví như chuyển mưa, mà không sấm cũng không mưa, hạng người này thí dụ như thế.

Ðây là bốn hạng người dụ như chuyển mưa, có mặt xuất hiện trong đời.


--
http://www.viet.net/anson/uni/u-vdp4/vdp4-03.htm 

Thứ Năm, 14 tháng 4, 2011

PHAT NGON






(*121*)_Màvamaññetha pàpassa/Na mantam. àgamissati/Udabindunipàtena/Udakumbhopi pùrati/bàlo pùrati pàpassa/Thokam. thokampi àcinam.


_*_Nu'ó'c ro'i tù'ng gio.t gio.t thôi/Lâu ngày châ`y tháng ðê'n hô`i tràn lu/Chút chút viê.c ác, må.c dù/Ngày qua, tháng la.i ngu'ò'i ngu ác ðâ`y!(TT Gió’i Ðú’c)

TAI LIEU VE VI DIEU PHAP



GIOI THIEU


Sau day xin gioi thieu mot so tai lieu trong bo Luan cua Tam tang kinh dien Pali, trich tu trang nha huynh Budsas (1)



Thắng pháp


--
(1)
http://www.viet.net/anson/uni/index.htm

Thứ Tư, 13 tháng 4, 2011

DOAN KINH NAY O KINH NAO? (asvisùpamà puggalà)






[123] - Có bô'n loa.i no.c rå'n : (asvisùpamà puggalà)


1. no.c dâñ cha.y mà không ðô.c, 
2. no.c ðô.c không dâñ cha.y, 
3. no.c dâñ cha.y và ðô.c, 
4. no.c không dâñ cha.y và không ðô.c,


[124] - Cuñg vâ.y có bô'n ha.ng ngu'ò'i này du. nhu' no.c rå'n, xuâ't hiê.n trong ðò'i. Thê' nào là bô'n ha.ng?


1. Ha.ng no.c dâñ cha.y mà không ðô.c, 
2. ha.ng no.c ðô.c không dâñ cha.y, 
3. ha.ng no.c dâñ cha.y và ðô.c, 
4. ha.ng no.c không dâñ cha.y và không ðô.c.
--

 GIÁO TRÌNH "NGHIÃ DU. PHÁP"
-BÔ'N HA.NG NGU'Ò'I NHU' NO.C RÅ'N (asvisùpamà puggalà)




TA.NG DIÊ.U PHÁP, BÔ. NHÂN CHÊ' ÐI.NH - Ngài TRU'O'²NG LÃO TI.NH SU'. di.ch, Pháp su' GIÁC GIÓ'I san ði.nh


1- Ha.ng ngu'ò'i no.c dâñ cha.y mà không ðô.c là sao? O'² ðây có mô.t ha.ng ngu'ò'i thu'ò'ng phâñ nô., nhu'ng su'. phâñ nô. cu²a ngu'ò'i â'y không ngâ'm ngâ`m lâu dài, nhu' vâ.y là ha.ng ngu'ò'i no.c dâñ cha.y mà không ðô.c; cuñg ví nhu' no.c rå'n kia là no.c dâñ cha.y mà không ðô.c, ha.ng ngu'ò'i này thí du. nhu' thê'.


2- Ha.ng ngu'ò'i no.c ðô.c không dâñ cha.y là sao? O'² ðây có mô.t ha.ng ngu'ò'i không thu'ò'ng phâñ nô., nhu'ng su'. phâñ nô. cu²a ngu'ò'i â'y ngâ'm ngâ`m lâu dài, nhu' vâ.y là ha.ng ngu'ò'i no.c ðô.c không dâñ cha.y; cuñg ví nhu' no.c rå'n kia ðô.c mà không dâñ cha.y, ha.ng ngu'ò'i này thí du. nhu' thê'.


3- Ha.ng ngu'ò'i no.c dâñ cha.y và ðô.c là sao? O'² ðây có mô.t ha.ng ngu'ò'i thu'ò'ng phâñ nô., và su'. phâñ nô. cu²a ngu'ò'i â'y ngâ'm ngâ`m lâu dài, nhu' vâ.y là ha.ng ngu'ò'i no.c dâñ cha.y và ðô.c; cuñg ví nhu' no.c rå'n kia là no.c dâñ cha.y và ðô.c, ha.ng ngu'ò'i này thí du. nhu' thê'.


4- Ha.ng ngu'ò'i no.c không dâñ cha.y và không ðô.c là sao? O'² ðây có ha.ng ngu'ò'i không thu'ò'ng phâñ nô. không ngâ'm ngâ`m lâu dài, nhu' vâ.y là ha.ng ngu'ò'i no.c không dâñ cha.y và không ðô.c; cuñg ví nhu' no.c rå'n kia không dâñ cha.y và không ðô.c, ha.ng ngu'ò'i này thí du. nhu' thê'.


Thứ Ba, 12 tháng 4, 2011

CHUNG DAO CA LA GI? AI VIET CHUNG DAO CA?



MOI CAC BAN DOC BAI SAU DAY: 1)

Chứng đạo ca (zh. 證道歌, ja. shōdōka) nghĩa là “bài ca về sự trực nhận chân lí”. Mang hai nghĩa sau:
1. Chỉ những bài ca tán tụng Chân như của các Thánh nhân khi thành đạo, đặc biệt là những vị Đại thành tựu
2. Một kiệt tác của Thiền sư Vĩnh Gia Huyền Giác, cũng được gọi là Tối thượng thừa Phật tính ca (最上乘佛性歌, ja. saijōjō busshō-ka). Tác phẩm này chứa đựng những khái niệm căn bản của Pháp bảo đàn kinh, của các bộ kinh thuộc hệ Bát-nhã-ba-la-mật-đa.
Ngay trong bài kệ đầu, Sư đã nhấn mạnh đến quan niệm trung tâm của Thiền tông (bản dịch của Trúc Thiên):
無明實性即佛性
幻化空身即法身
Vô minh thật tính tức Phật tính
Huyễn hoá không thân tức Pháp thân
Tính thật vô minh tức Phật tính,
thân không ảo hoá tức Pháp thân.”
Câu “(Bản lai) Vô nhất vật”, từ trước đến bây giờ chẳng có một vật – vốn đã có trong Pháp bảo đàn kinh – được nhắc lại hai lần trong bài ca này. Theo Sư, sự chứng ngộ chân lí xảy ra một cách bất thình lình (Đốn ngộ). Cùng với Tín tâm minh của Tam tổ Tăng XánChứng đạo ca là tác phẩm thiền nổi danh, được dịch sang rất nhiều thứ tiếng.

CHỨNG ĐẠO CA (Phiên âm) Quân bất kiến : Tuyệt học vô vi nhàn đạo nhân, Bất trừ vọng tưởng bất cầu chân ? Vô minh thực tánh tức Phật tánh, Ảo hoá không thân tức Pháp thân. Pháp thân giác liễu vô nhất vật, Bổn nguyên tự tánh thiên chân Phật. Ngũ ấm phù vân không khứ lai, Tam độc thủy bào hư xuất một. Chứng thực tướng, vô nhân pháp, Sát na diệt khước a tì nghiệp. Nhược tương vọng ngữ cuống chúng sanh. Tự chiêu bạt thiệt trần sa kiếp. Đốn giác liễu Như Lai thiền, Lục độ vạn hạnh thể trung viên. Mộng lý minh minh hữu lục thú, Giác hậu không không vô đại thiên. Vô tội phước, vô tổn ích, Tịch diệt tánh trung mạc vấn mịch. Tỉ lai trần ki’nh vị tằng ma, Kim nhật phân minh tu phẫu tích. Thùy vô niệm? Thùy vô sanh? Nhược thực vô sanh vô bất sanh. Hoán thủ cơ quan mộc nhân vấn: Cầu Phật thi công tảo vãn thành ? Phóng tứ đại, mạc bả tróc, Tịch diệt tánh trung tùy ẩm trác. Chư hành vô thường nhất thiết không, Tức thị Như Lai đại viên giác. Quyết định thuyết, biểu chân tăng, Hữu nhân bất khẳng nhiệm tình trưng : Trực triệt căn nguyên Phật sở ấn: Trích diệp tầm chi ngã bất năng ! Ma ni châu, nhân bất thức, Như Lai tạng lý thân thâu đắc: Lục ban thần dụng không bất không, Nhất lỏa viên quang sắc phi sắc. Tịnh ngũ nhãn, đắc ngũ lực, Duy chứng nãi tri nan khả trắc. Kính li khán hình kiến bất nan, Thủy trung tróc nguỵệt tranh niên đắc. Thường độc hành, thường độc bộ, Đạt giả đồng du niết bàn lộ. Điệu cổ thần thanh phong tự caọ Mao tụy cốt cương nhân bất cố. Cùng Thích tử, khẩu xưng bần, Thực thị thân bần đạo bất bần. Bần tắc thân thường phi lũ hạt, Đạo tắc tâm tàng vô giá trân. Vô giá trân, dụng vô tận, Lợi vật ứng cơ chung bất lận. Tam thân tứ trí thể trung viên, Bát giải lục thông tâm địa ấn. Thượng sĩ nhất quyết nhất thiết liễụ Trung hạ đa văn đa bất tín. Đản tự hoài trung giải cấu y, Thùy năng hướng ngoại khoa tinh tiến? Tòng tha báng, nhiệm tha phi, Bả hỏa thiêu thiên đồ tự bì. Ngã văn kháp tự ẩm cam lộ, Tiêu dung đốn nhập bất tư nghì. Quán ác ngôn, thị công đức, Thử tắc thành ngô thiện tri thức. Bất nhân sán báng khởi oan thân, Hà biểu vô sanh từ nhẫn lực . Tông diệc thông, thuyết diệc thông, Định huệ viên minh bất trệ không. Phi đản ngã kim độc đạt liễu, Hằng sa chư Phật thể giai đồng. Sư tử hống, vô úy thuyết, Bách thủ văn chi giai não liệt. Hương tượng bôn ba thất khước uy, Thiên long tịch thính sanh hân duyệt. Du giang hải, thiệp sơn xuyên, Tầm sư phỏng đạo vi tham thiền. Tự tòng nhận đắc Tào Khê lộ, Liễu tri sanh tử bất tương can. Hành diệc thiền, tọa diệc thiền, Ngữ mặc động tịnh thể an nhiên. Túng ngộ phong đao thường thản thản, Giả nhiêu độc dược giã nhàn nhàn. Ngã Sư đắc kiến Nhiên Đăng Phật, Đa kiếp tằng vi nhẫn nhục tiên. Kỉ hồi sanh ? kỉ hồi tử ? Sanh tử du du vô định chỉ ! Tự tòng đốn ngộ liễu vô sanh, Ư chư vinh nhục hà ưu hỉ Nhập thâm sơn, trú lan nhã, Sầm ngâm u thúy trường tùng hạ, Ưu du tĩnh tọa dã tăng gia, Quých tịch an cư thực tiêu sái ? Giác tức liễu, bất thi công, Nhất thiết hữu vi pháp bất đồng. Trụ tướng bố thí sanh thiên phước, Do như ngưỡng tiễn xạ hư không. Thế lực tận, tiễn hoàn trụy, Chiêu đắc lai sanh bất như ý. Tranh tự vô vi thực tướng môn, Nhất siêu trực nhập Như Lai địạ Đản đắc bổn, mạc sầu mạt, Như tịnh lưu li hàm bửu nguyệt. Kí năng giải thử như ý châu, Tự lợi lợi tha chung bất kiệt. Giang nguyệt chiếu, tùng phong xuy, Vĩnh dạ thanh tiêu - hà sở vỉ Phật tánh giới châu tâm địa ấn, Vụ lộ vân hà thể thượng ỵ Hàng long bát, giải hổ tích, Lưỡng cổ kim hoàn minh lịch lịch. Bất thị tiêu hình hư sự trì, Như Lai bửu trượng thân tung tích. Bất cầu chân, bất đoạn vọng, Liễu tri nhị pháp không vô tướng. Vô tướng vô không vô bất không, Tức thị Như Lai chân thực tướng. Tâm kính minh giám vô ngại, Quách nhiên oánh triệt châu sa giớị Vạn tượng sâm la ảnh hiện trung, Nhất lỏa viên quang phi nội ngoạị Hoát đạt không, bát nhân quả, Mãng mãng đãng đãng chiêu ương họạ Khí hữu trước không bệnh diệc nhiên, Hoàn như tị nịch nhi đầu hỏạ Xả vọng tâm, thủ chân lý, Thủ xả chi tâm thành xảo ngụy Học nhân bất liễu dụng tu hành, Chân thành nhận tặc tương vi tử. Tổn pháp tài, diệt công đức, Mạc bất do tư tâm ý thức. Thị dĩ thiền môn liễu khước tâm, Đốn nhập vô sanh tri kiến lực. Đại trượng phu bỉnh huệ kiếm, Bát nhã phong hề kim cương diệm. Phi đản năng thôi ngoại đạo tâm, Tảo tằng lạc khước thiên ma đảm. Chấn pháp lôi, kích pháp cổ, Bố từ vân hề sái cam lộ. Long tượng xúc đạp nhuận vô biên, Tam thừa ngũ tánh giai tỉnh ngộ. Tuyết sơn phì nhị cánh vô tạp, Thuần xuất đề hồ ngã thường nạp. Nhất tánh viên thông nhất thiết tánh. Nhất pháp biến hàm nhất thiết pháp, Nhất nguyệt phổ hiện nhất thiết thủy, Nhất thiết thủy nguyệt nhất nguyệt nhiếp. Chư Phật pháp thân nhập ngã tánh, Ngã tánh đồng cộng Như Lai hiệp. Nhất địa cụ túc nhất thiết địa, Phi sắc phi tâm phi hạnh nghiệp. Đàn chỉ viên thành bát vạn môn, Sát na diệt khước tam kỳ kiếp. Nhất thiết số cú phi số cú, Dữ ngô linh giác hà giao thiệp ? Bất khả hủy, bất khả tán, Thể nhược hư không vô nhai ngạn. Bất ly đương xứ thường trạm nhiên. Mịch tức tri quân bất khả kiến. Thủ bất đắc, xả bất đắc, Bất khả đắc trung chỉ ma đắc. Mặc thời thuyết, thuyết thời mặc. Đại thí môn khai vô ủng tắc... Hữu nhân vấn ngã giải hà tông, Báo đạo Ma Ha Bát Nhã lực. Hoặc thị hoặc phi nhân bất thức, Nghịch hành thuận hành thiên mạc trắc. Ngô tảo tằng kinh đa kiếp tụ Bất thị đẳng nhàn tương cuống hoặc. Kiến pháp tràng, lập tông chỉ Minh minh Phật sắc Tào Khê thị. Đệ nhất Ca Diếp thủ truyền đăng, Nhị tháp bát đại Tây Thiên ký. Pháp đông lưu, nhập thử thổ, Bồ Đề Đạt Ma vi sơ tổ. Lục đại truyền y thiên hạ văn, Hậu nhân đắc đạo hà cùng số. Chân bất lập, vọng bổn không. Hữu vô câu khiển bất không không, Nhị thập không môn nguyên bất trước, Nhất tánh Như Lai thể tự đồng. Tâm thị căn, pháp thị trần, Lưỡng chủng do như kính thượng ngân. Ngân cấu tận trừ quang thỉ hiện, Tâm pháp song vong tánh tức chân. Ta mạt pháp ! ác thời thế ! Chúng sanh phước bạc nan điều chế. Khứ thành viễn hề tà kiến thâm, Ma cường pháp nhược đa oan hại, Văn thuyết Như Lai đốn giáo môn, Hận bất diệt trừ như ngõa toáị Tác tại tâm, ương tại thân, Bất tu oan tổ cánh vưu nhân. Dục đắc bất chiêu vô gián nghiệp, Mạc báng Như Lai chánh pháp luân. Chiên đàn lâm vô tạp thụ, Uất mật sâm trầm sư tử trú. Cảnh tịnh lâm nhàn độc tự du, Tẩu thú phi cầm giai viễn khứ. Sư tử nhi, chúng tùy hậu, Tam tuế tiện năng đại hao hống. Nhược thị dã can trục Pháp Vương, Bách niên yêu quái hư khai khẩu ! Viên đốn giáo vật nhân tình, Hữu nghi bất quyết trực tu tranh. Bất thị sơn tăng sinh nhân ngã, Tu hành khủng lạc đoạn thường khanh! Phi bất phi, thị bất thị, Sai chi hào li thất thiên lý. Thị tắc Long nữ đốn thành Phật, Phi tắc Thiện Tinh sanh hãm trụỵ Ngô tảo niên lai tích học vấn, Diệc tằng thảo sớ tầm kinh luận, Phân biệt danh tướng bất tri hưu, Nhập hải toán sa đồ tự khốn, Khước bị Như Lai khổ ha trách, Sổ tha trân bửu hữu hà ích ? Tòng lai tắng đắng giác hư hành, Đa niên uổng tác phong trần khách ! Chủng tánh tà, thác tri giải, Bất đạt Như Lai viên đốn chế. Nhị thừa tinh tiến vật đạo tâm, Ngoại đạo thông minh vô trí huệ. Diệc ngu si, diệc tiểu ngãi, Không quyền chỉ thượng sanh thực giải, Chấp chỉ vi nguyệt uổng thi công, Căn cảnh pháp trung hư niết quái ! Bất kiến nhất pháp tức Như Lai, Phương đắc danh vi Quán Tự Tạị Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không, Vị liễu ưng tu hoàn túc tráị Cơ phùng ngọc thiện bất năng xan. Bệnh ngộ Y Vương chẩm đắc sái ? Tại dục hành thiền tri kiến lực, Hỏa trung sanh liên chung bất hoạị Dõng Thi phạm trọng ngộ vô sanh, Tảo thời thành Phật ư kim tạị Sư tử hống vô úy thuyết, Thâm ta mông đổng ngoan bì đát, Chỉ tri phạm trọng chướng bồ đề, Bất kiến Như Lai khai bí quyết. Hữu nhị tỳ khưu phạm dâm sát. Ba Li huỳnh quang tăng tội kết. Duy Ma đại sĩ đốn trừ nghi, Do như hách nhật tiêu sương tuyết. Bất tư nghị giải thoát lực, Diệu dụng hằng sa giã vô cực. Tứ sự cúng dường cảm từ laọ Vạn lượng hoàng kim diệc tiêu đắc. Phấn cốt toái thân vị túc thù, Nhất cú liễu nhiên siêu bách ức. Pháp trung Vương tối cao thắng, Hằng sa Như Lai đồng cộng chứng. Ngã kim giải thử như ý châu, Ti’n thọ chi giả giai tương ứng. Liễu liễu kiến vô nhất vật, Diệc vô nhân diệc vô Phật. Đại thiên sa giới hải trung âu, Nhất thiết thánh hiền như điện phất. Giả sử thiết luân đỉnh thượng triền, Định huệ viên minh chung bất thất. Nhật khả lãnh, nguyệt khả nhiệt, Chúng ma bất năng hoại chân thuyết. Tượng giá tranh vanh mạn tiến đồ, Thuỳ kiến đường lang năng cự triệt? Đại tượng bất du ư thố kính, Đại ngộ bất câu ư tiểu tiết. Mạc tương quản kiến báng thương thương, Vị liễu, ngô kim vị quân quyết

[sửa]Tham khảo

  • Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ Điển. Phật Quang Đại Từ Điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
  • Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
  • CHỨNG ĐẠO CA Tác giả: Thiền sư Huyền Giác - Dịch giả: Cư sĩ Trúc Thiên.Nhà xuất bản Lá Bối ấn hành lần thứ nhất tại Saigon năm 1970

--

TRUNG TRUNG DUYEN KHOI NGHIA LA GI?







XIN VUI LONG THAM GIA Y KIEN O DAY, QUY VI NAO MUON THAM GIA, XIN GOI KOMMENTAR NHE! (PHAN NHAN XET)


cy
12.4.2011



CAC CAU TRA LOI DUOC TRICH TU NHIEU NGUON:


1. 
đời Đường, có thầy Pháp Tạng, được mời vào cung giảng kinh cho hoàng hậu. Để giúp bà hoàng hậu tiếp xúc được với thế giới hoa tạng, thầy đã cho xây một cái tháp hình bát giác bằng kính.


Xây xong, thầy đưa bà vào đứng ở giữa tháp, mời bà thắp lên một cây nến. Bấy giờ, thầy chỉ cho bà thấy trong mỗi tấm kính đều có lớp lớp hình ảnh của trăm ngàn cây nến, trăm ngàn tấm kính khác. Đó gọi là duyên khởi lớp lớp (trùng trùng duyên khởi).


Một tấm kính chứa đựng tất cả hình ảnh của các tấm kính khác, và tất cả các tấm kính khác chứa đựng hình ảnh của tấm kính này và những tấm kính khác. Đó gọi hình ảnh của pháp giới trùng trùng duyên khởi.


2.
4. Duyên khởi, trong thực tại, là một hiện tượng trùng trùng. Một sự vật có mặt có nghĩa là tất cả nhơn duyên trùng trùng ấy có mặt, tất cả pháp giới có mặt. Nói khác đi, không thể có một ngã tướng nào có mặt ngoại trừ pháp giới Duyên khởi.


Một pháp tập khởi chính là pháp giới tập khởi. Ðây là ý nghĩa của "Một là tất cả, tất cả là một." Một ở đây, chính là tất cả, chính là pháp giới.


Tất cả chính là một và chính là pháp giới. Một là tất cả ấy đồng nghĩa với Duyên sinh và Vô ngã.


Vì duyên sinh, vô ngã, vốn không sinh, không diệt, nên tự nó không có ý nghĩa thường hay vô thường, có hay không có, khứ hay lai, v.v... nó thoát ly mọi tướng trạng.


http://cusi.free.fr/coban/pht0061.htm


3.
Duyên khởi trong thực tại là một hiện tượng trùng trùng, khi một hiện tượng này có mặt là tất cả các nhân duyên trùng trùng ấy có mặt. Cho đến sự hiện hữu của cả pháp giới cũng không ngoài pháp giới duyên khởi. Một pháp tập khởi chính là pháp giới tập khởi; đây là ý nghĩa “một là tất cả, tất cả là một”. Tất cả pháp giới chính là một chính là pháp giới. Một là tất cả, đó là nguyên lý duyên sanh vô ngã.
Vì tự tính duyên sanh vô ngã vốn không sanh không diệt, nên tự nó có ý nghĩa thường hay vô thường, có hay không, khứ hay lai v.v… nó thoát ly mọi tướng trạng. Do đó, cái gọi là duy tâm, duy vật, duy thức, duy linh, v.v… không có ỷ lai khác biệt nào cả, nếu chúng ta biết nhìn chúng là duyên sanh, là vô ngã. Cho nên nói:
“Bất sanh diệc bất diệt
Bất thường diệc bất đoạn
Bất nhất diệc bất nhị
Bất khứ diệc bất lai
Năng thuyết nhất thiết duyên
Thiện diệt chư hý luận”.[6]
Bài kệ cho chúng ta thấy, thực tại là duyên khởi vô ngã. Đây chính là thật pháp, như pháp, là thật tánh bất hư vọng tác, là “pháp giới trùng trùng duyên khởi, không có một sự cao thấp nào được đức Thế Tôn chứng ngộ trình bày dưới 12 chi phần nhân duyên”[7].
“Hết thảy các pháp là vô ngã”[8], có nghĩa là hữu vi và vô vi đều vô ngã, hay hữu vi cũng chính là vô vi ở mặt tự thể, hay ở mặt chân nghĩa của duyên khởi. Đây cũng là ý nghĩa của kinh Kim Cang: “Nhứt thiết pháp giai thị Phật pháp”, Hoa Nghiêm cũng dạy: “Nhứt thiết pháp vô phi Phật pháp”. Và các tư tưởng Bắc tạng thường nói “phiền não tức bồ-đề”, sanh tử tức là Niết-bàn, hoặc chúng ta hãy thiết lập nhân gian Tịnh độ.
Qua đó, chúng ta có thể tạm thời kết luận rằng: Duyên khởi là giáo lý nền tảng nhất của Phật giáo, dù duyên khởi được nhìn dưới quan điểm bộ phái nào cũng đều được trình bày dưới định thức tổng quát: “cái này có cái kia có”, hay dưới mười hai chi phần nhân duyên nó vẫn chuyên chở đầy đủ ý nghĩa thậm thâm nhất. Nếu chúng ta nhìn nhận duyên khởi là giáo lý thuộc duyên giác thừa thì đó chỉ là một thiên chấp hay ngộ nhận mà thôi.
http://daitangkinhvietnam.org/nghien-cuu-phat-hoc/phat-hoc-can-ban/3495-duyen-khoi.html


4.
I. Định nghĩa:
Giáo lý Duyên khởi làđịnh lý nói lên tính điều kiện giữa nhân vàquả, giữa nhân vàduyên của vạn pháp, hay làđịnh lý pháp giới Trùng Trùng Duyên khởi. Định lý của lý Duyên khởi được đức Phật dạy là: 
Nguyên bản Pàli:
Paticca - Samupàda:
Imasmịm sati, idạm hoti;
Imass' uppàdà, idạm uppajjti.
Imassmịm asati, idạm na hoti;
Imassa nirodha, idạm nirujjhati;
Dịch:
Cái này có, cái kia có,
Cái này không, cái kia không .
Cái này sinh, cái kia sinh,
Cái này diệt, cái kia diệt. 
Định lý Duyên khởi này được định nghĩa như vậy đối với vạn sự, vạn vật. Nhưng đối với hữu tình chúng sanh thì có nhiều nơi Phật dạy giáo lý thập nhị nhân duyên, tức 12 duyên bao gồm cả nhân quả Duyên khởi.
http://www.annhuy.com/lieuquanviet/phathoc/phkhailuoc/duyenkhoi.html