Thứ Ba, 10 tháng 7, 2012

THIEN SU HUYEN QUANG/ THO/ HT NHAT HANH DICH


GIOI THIEU:


Thien Su Huyen Quang lam tho chu Han mang dao vi thanh thoat. Tim thay HT Nhat Hanh da dich 16 bai cua Ngai Huyen Quang. Xin tran trong trich va gioi thieu voi ban doc.(www.langmai.org)




Nhất Hạnh dịch
Thiền sư Huyền Quang là tổ thứ ba của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do Trúc Lâm Đại Sĩ (vua Trần Nhân Tông) thành lập tại Việt Nam (thế kỷ XIV).






CHU TRUNG
Nhất diệp biển chu hồ hải khách
Tranh xuất vi hàng phong thích thích
Vi mang tứ cố vãn triều sinh
Giang thủy liên thiên nhất âu bạch


LÀM TRÊN THUYỀN
Một lá thuyền con khách hải hồ
Vượt bờ lau lách, gió vi vu
Triều dâng bốn mặt, hoàng hôn phủ
Trời nước mênh mông, một dáng cò.




DIÊN HỰU TỰ
Thượng phương thu dạ nhất chung lan
Nguyệt sắc như ba phong thụ đan
Xi vẫn đảo miên phương kính lãnh
Tháp quang song trĩ ngọc tiêm hàn
Vạn duyên bất nhiễu thành già tục
Bán điểm vô ưu nhãn phóng khoan
Tham thấu thị phi bình đẳng tướng
Ma cung Phật quốc hảo sinh quan


CHÙA DIÊN HỰU
Đêm thu chùa vắng, tiếng chuông ngân
Sóng ánh mầu trăng, lá rụng hồng
Cánh đảo chim âu trời lạnh ngủ
Tháp vương đỉnh bạc sáng từng không
Thành ngăn tục lụy trần không vướng
Cửa ngỏ vô ưu mắt rộng tầm
Thấy được thị phi cùng một tướng
Ma cung Phật quốc cũng ngồi chung.




YÊN TỬ SƠN AM CƯ
Am bức thanh tiêu lãnh
Môn khai vân thượng tằng
Dĩ can Long động nhật,
Do xích Hổ khê băng.
Bão chuyết vô dư sách
Phù suy hữu sấu đằng
Trúc lâm đa túc điểu
Quá bán bạn nhàn tăng.


AM YÊN TỬ
Am cao trên đỉnh lạnh
Cửa mở mây từng không
Long Động trời đã tỏ
Hổ Khê nước còn băng
Văn chương không kế sách
Gậy chống thân gầy còm
Hầu hết chim rừng Trúc
Là bạn của nhàn tăng.




NGỌ THỤY
Vũ quá khê sơn tịnh
Phong lâm nhất mộng lương
Phản quan trần thế giới
Khai nhãn túy mang mang


NGỦ TRƯA
Mưa tạnh, khe núi tĩnh
Ngủ mát dưới rừng phong
Nhìn lại cõi nhân thế
Mắt mở vẫn say nồng.




THẠCH THẤT
Bán gian thạch thất hòa vân trụ
Nhất lĩnh xối y kinh tuế hàn
Tăng tại thiền sàng, kinh tại án,
Lô tàn cốt đột nhật tam can.


AM THẠCH THẤT
Nửa gian thạch thất cùng mây ngủ
Chống rét năm trường chiếc áo bông
Tăng tọa thiền sàng, kinh đặt án,
Mặt trời ba trượng, củi lò không.






THỨ BẢO KHÁNH TỰ BÍCH GIAN ĐỀ
Hoang thảo tàn yên dã tứ đa,
Nam lâu Bắc quán tịch dương tà.
Xuân vô chủ tích thi vô liệu,
Sầu tuyệt Đông phong kỷ thụ hoa.


GHÉ CHÙA BẢO KHÁNH
Tình quê man mác mầu sương cỏ
Quán Bắc lầu Nam nhuộm nắng tà
Thơ không tài liệu, xuân không chủ
Buồn nhớ đông phong, lũ cỏ hoa.






ĐỊA LÔ TỨC SỰ
Ổi dư cốt đột tuyệt phần hương,
Khẩu đáp sơn đồng vấn đoản chương.
Thủ bả suy thương hòa thái thác,
Đồ giao nhân tiếu lão tăng mang


HỎA LÒ
Củi hết, lò còn vương khói nhẹ
Sơn đồng hỏi nghĩa một chương kinh,
Tay cầm dùi mõ, tay nâng sáo
Thiên hạ cười ta, cứ mặc tình.






NHÂN SỰ ĐỀ CỨU – LAN TỰ
Đức bạc thường tàm kế tổ đăng,
Không giao Hàn Thập khởi oan tăng.
Tranh như trục bạn quy sơn khứ,
Điệp chướng trùng san vạn vạn tằng.


ĐỀ CHÙA CỨU LAN
Đức bạc thẹn mình nối tổ đăng
Học theo Hàn, Thập dứt đa đoan
Hãy đi với bạn về non ở
Rừng núi bao quanh đến vạn từng.






MAI HOA
Dục hướng thương thương vấn sở tòng,
Lẫm nhiên cô trĩ tuyết sơn trung.
Chiết lai bất vị già thanh nhãn,
Nguyện tá xuân tư ủy bệnh ông.


HOA MAI
Ngửa mặt trời xanh hỏi lý do
Hiên ngang trong núi mọc mình hoa
Bẻ về, không để chưng vui mắt
Chỉ mượn mầu Xuân đỡ bệnh già.






TRÚ MIÊN
Tổ phụ điền viên nhậm tự sừ,
Thiên thanh bàn khuất nhiễu ngô lư.
Mộc tê song ngoại thiên cưu tịch,
Nhất chẩm thanh phong trú mộng dư.


NGỦ NGÀY
Vườn ruộng tổ tiên hãy tự cày
Nhà tranh non biếc khắp bao vây
Ngoài song, hương mộc, chim im tiếng
Gió mát vừa qua, giấc đã say.






SƠN VŨ
Thu phong ngọ dạ phất thiềm nha,
Sơn vũ tiêu nhiên chẩm lục la.
Dĩ hĩ thành thiền tâm nhất phiến,
Cùng thanh tức tức vị thùy đa!


NHÀ NÚI
Gió thu xào xạc thổi qua hiên
Núi vắng lều tranh gối cỏ mềm
Nếu quả thiền tâm đà một khối
Tiếng trùng sao réo gọi thâu đêm?






AI PHÙ LỒ
Khóa huyết thư thành dục ký âm,
Cô phi hàn nhạn tái vân thâm.
Kỷ gia sầu đối kim tiêu nguyệt,
Lưỡng xứ mang nhiên nhất chủng tâm.


THƯƠNG TÙ NHÂN 
Thư biên bằng máu nhắn tin nhau
Cô đơn chiếc nhạn vút mây sầu
Bao nhà nhìn nguyệt đêm nay nhỉ?
Hai chốn cùng chung một nỗi đau!






PHIẾM CHU
Tiểu đĩnh thừa phong phiếm diểu mang,
Sơn thanh thủy lục hựu thu quang.
Sổ thanh ngư địch lô hoa ngoại,
Nguyệt lạc ba tâm giang mãn sương.


ĐI THUYỀN
Mênh mông theo gió con thuyền nhỏ
Thu sáng ngời xanh nước với cây,
Tiếng sáo thôn chài lau lách vọng
Trăng lặn giòng sông sương trắng đầy.




ĐỀ ĐỘNG HIÊN ĐÀN VIỆT GIẢ SƠN
Hoa mộc di duyên chủng tác sơn,
Lung yên trạo nguyệt, lạc hoa hàn.
Tùng tư niệm lự đô vô tục,
Doanh đắc thanh phong nhất chẩm an.


NON BỘ CỦA ĐỘNG HIÊN
Núi dựng nên bằng đá với cây
Có lồng hoa rụng, tuyết, trăng, mây
Từ đây mọi niệm đà thanh thoát
Gió mát riêng mình giấc ngủ say.






TẢO THU
Dạ khí phân lương nhập họa bình,
Tiêu tiêu đình thụ báo thu thanh.
Trúc đường vong thích hương sơ tận,
Nhất nhất tùng chi võng nguyệt minh.


ĐẦU THU
Hương đêm mát dịu, bình phong lạnh
Xào xạc thu sang lá động cành
Trúc đường thong thả, hương vừa đốt
Cành cây chăng lưới lọt trăng thanh.






CÚC HOA
Tùng thanh Tưởng Hủ tiên sinh kính,
Mai cảnh Tây hồ xử sĩ gia.
Nghĩa khí bất đồng nan cẩu hợp,
Cố viên tùy xứ thổ hoàng hoa.


Đại giang vô mộng cán khô tràng,
Bách vịnh mai hoa nhượng hảo trang.
Lão khứ sầu thu ngâm vị ổn,
Thi biểu thực vị cúc hoa mang.


Vương thân vương thế dĩ đô vương,
Tọa cửu tiêu nhiên nhất tháp lương.
Tuế vãn sơn trung vô lịch nhật,
Cúc hoa khai xứ tức trùng dương.


Niên niên hòa lộ hướng thu khai,
Nguyệt đạm phong quang thiếp thốn hoài.
Kham tiếu bất minh hoa diệu xứ,
Mãn đầu tùy đáo tháp quy lai.


Hoa tại trung đình nhân tại lâu,
Phần hương độc tọa tự vong ưu.
Chủ nhân dữ vật hồn vô cạnh,
Hoa hướng quần phương xuất nhất đầu.


Xuân lai hoàng bạch các phương phi,
Ái diễm liên hương diệc tự thì.
Biến giới phồn hoa toàn trụy địa,
Hậu điêu nhan sắc thuộc đông ly.


HOA CÚC
Đường nhà Tưởng Hủ tre reo gió
Vườn cảnh Tây Hồ đẹp nét mai
Nghĩa khí chẳng đồng không ý hợp
Cúc hoa nở sáng khắp vườn ai.


Ngàn sông không đủ thấm lòng già
Bách Vịnh Mai Hoa vẫn kém xa
Đầu bạc ngâm hoài vần chửa ổn
Mỗi khi cúc nở rộn lòng ta.


Buông thân buông thế, thảy đều buông
Thiền tọa giờ lâu lạnh thấm giường
Trong núi năm tàn không có lịch
Thấy hoa cúc nở biết Trùng dương.


Năm năm nở đúng tiết Thu qua
Gió dịu trăng trong ý mặn mà
Cười kẻ không hay hoa huyền diệu
Khi về, mái tóc giắt đầy hoa!


Người ở trên lầu, hoa dưới sân
Vô ưu ngồi ngắm, khói trầm xông
Hồn nhiên người với hoa là một
Giữa vùng hương sắc lộ hình dung.


Phương phi Xuân sắc, trắng hay vàng
Thời tiết tùy loài hợp sắc hương
Khi mọi loài hoa rơi chật đất
Dậu Đông hoa cúc vẫn chưa tàn.
--

BO TAT VO TRUOC/ DU GIA SU DIA LUAN/ THICH NHAT HANH


Du Già Sư Địa Luận - quyển 16 - Bồ tát Vô Trước - thiền sư Nhất Hạnh dịch


01. Hoàn toàn không có chủ thể, không có tác giả, không có thọ giả. Tất cả các pháp cũng không có công dụng gì, tuy nhiên những công dụng được chuyển vận thành không phải là không có.


02. Chỉ có mười hai chi nhánh của hiện hữu là uẩn, xứ và giới đang lưu chuyển. Thẩm sát và tư duy về tất cả những thứ ấy thì không tìm thấy tự ngã đâu cả.


03. Trong cũng như ngoài, tất cả đều trống rỗng, và người đang thực tập quán chiếu về cái trống rỗng ấy cũng không.


04. Cái ngã và cái làm ra ngã đều không có, chúng chỉ là những biến kế điên đảo.Tất cả các cái ta của các loài hữu tình cũng đều là không có, chỉ có những pháp làm nhân duyên cho nhau là có.


05. Các hành đều có tính sát na, sự có mặt của chúng còn không có huống là công dụng của chúng. Phải nói rằng sự sinh khởi của chúng chính là công dụng của chúng, cũng chính là tác giả của chúng.


6-7. Mắt không thể thấy sắc, tai không thể nghe tiếng, mũi không thể ngửi hương, lưỡi không thể nếm vị, thân không thể xúc chạm, ý không thể biết pháp. Trong đó không có kẻ nhậm trì cũng không có kẻ phát động.


08. Cái kia không sinh ra cái này, cũng không phải tự nó sinh ra nó. Vì các điều kiện nên mới có sinh. Chúng không cũ không mới, vậy mà vẫn có cũ có mới.


09. Cái kia không thể tiêu diệt được cái này, cũng không thể tự tiêu diệt được nó. Vì các điều kiện nên mới có sinh. Sinh ra rồi thì tất nhiên phải diệt.


10. Các pháp sinh ra được là nhờ nương tựa vào hai phẩm loại: hoặc là phóng dật trong cảnh vật hoặc thăng tiến trong tà kiến.


11. Vì ngu si nên mới thăng tiến trong tà kiến, vì tham ái nên bị cảnh vật lôi theo trong phóng dật.


12.Các pháp đều do nhân, cái khổ của chúng sinh cũng thế: do hai thứ mê hoặc căn bản, phân làm mười hai chi, chia thành hai phần (nhân quả).


13. Cái tác dụng không tự mình có ra, cũng không phải do một cái khác mà có ra, không do đời khác mà có tác dụng, nhưng tác dụng không phải là không có (kriyà).


14. Không phải ở trong, cũng không phải ở ngoài, cũng không phải ở giữa trong và ngoài, khi các hành chưa phát sinh thì không thể nắm bắt được chúng (trong thời gian). 


15. Dù cho các hành đó đã phát sinh ta cũng không thể nắm bắt được chúng. Cái tương lai không có tướng trạng. Cái quá khứ có thể phân biệt (tưởng tượng) ra được.


16. Ta phân biệt được cái ta đã tiếp xúc, ta cũng phân biệt được cả những cái ta chưa tiếp xúc. Các hành tuy không có cái bắt đầu, nhưng vẫn có thể (phân biệt được) có cái bắt đầu.


17- 18. Các hiện tượng hình hài (sắc) cũng giống như chùm bọt nước, cái cảm thọ cũng giống như bong bóng nổi trên mặt nước, các tri giác cũng như những huyễn thành, các hành cũng như thân cây chuối, các thức cũng như huyễn thuật, bậc dòng dõi của mặt trời đã nói như thế. Các hành sinh như thế, trú và diệt như thế.


19. Si mê (moha, avidya) không có khả năng làm mê hoặc được chính si mê, cũng không thể mê hoặc được kẻ khác. Không ai khác làm cho nó mê hoặc – Tuy thế si mê không phải là không có.


20. Vì không có chánh tư duy (như lý tác ý) (ayonisomanaskara) cho nên mới có si mê (sinh ra). Cái tư duy không chân chính này không thể phát sinh từ một kẻ không ngu si.


21. Nên biết phúc, vô phúc và bất động, các hành động (động lực)  này (sankara) đều có ba mặt. Mỗi cái đều có ba thứ nghiệp, và các nghiệp ấy không hòa hợp với nhau.


22. Cái hiện tại đang bị hoại diệt mau chóng, cái quá khứ tồn tại ở đâu ?. Cái chưa sinh (ajàta) nương vào các điều kiện, và tùy chuyển theo tâm ý.


23. Có thể nói theo  nghĩa tuyệt đối là tất cả đều tương ứng hay không tương ứng (cũng được). Nói rằng tùy chuyển theo tâm ý cũng có nghĩa là tùy chuyển theo tất cả (các tâm) hay không tùy chuyển theo tất cả (các hành).


24. Ở nơi dòng chảy này không có sự dứt đoạn hoặc giống nhau hoặc không giống nhau. Tất cả đều tùy thuận theo ngã kiến, cái công dụng của thế tục (đế) không phải là không có.


25. Nếu sắc thân hoại diệt thì danh thân cũng hoại diệt, mà nói rằng đời này và đời sau đều do tự tác (nhân) mà tự thọ quả.


26.  Vì lý do trước và sau có sự sai khác, và do quả nằm sẵn trong nhân, thì không thể nói được rằng người làm và người chịu là một hay là khác.


27. Vì quá trình nhân (quả) không bị gián đoạn, cho nên có cái quá trình chuyển biến của tác dụng hòa hợp. Chúng đều do tự nhân mà sinh ra, và bao gồm cả sở tác (của nó).


28. Khi cái nhân là sự ưa thích hý luận, hành động (nghiệp) là tịnh hay bất tịnh, thì các hạt giống chín muồi sẽ đem tới cái hoa trái mình thích hay mình không thích. 


29. Dựa trên dị thục của các hạt giống, cái ngã kiến (kia) được sinh khởi: lúc ấy sẽ có cái chứng tri bên trong, nó không phải là sắc nên không thể thấy.


30. Kẻ phàm phu không thể hiểu biết (phân biệt) cho cái đó là tự ngã. Dựa trên cái ngã kiến ấy mà khởi động bao nhiêu cái thấy sai lầm (khác).


31. Vì nắm giữ hết mọi hạt mọi hạt giống của mình và do những tập khí ngày xưa trợ giúp cho nên cái mình thấy mình nghe đi theo và làm phát sinh ngã kiến (atmadasana).


32. Tham ái phát sinh với các điều kiện phụ giúp nơi nội ngã bên trong, và vì cũng ôm lấy cái thói quen ô nhiễm nên tham cầu những cái bên ngoài.


33.Cái đáng sợ trong thế gian là vì cái ngu si nên người ta mới ôm lấy. Ban đầu thì làm phát khởi ái tạng, sau đó đi tới hý luận.


34. Cái mà kẻ kia cho là kho tàng của tham ái, thì bậc hiền thánh biết đó là cái khổ. Cái khổ này bức bách kẻ ngu phu, liên tục không ngừng một giây lát nào.


35. Cái tâm bị ràng buộc không có (trí) bình đẳng ấy làm dồn chứa bao nhiêu khổ đau. Người làm chuyện dồn chứa ấy là kẻ ngu phu, do những điều kiện vọng chấp về ngã, về khổ và về lạc. 


36. Những kẻ ngu phu chấp trước một cách kiên cố như voi lớn sa lầy. Do si mê cho nên càng lúc khó khăn càng lớn, bao trùm cả động tác và đối tượng động tác (hành + sở tác).


37. Những dòng chảy trên đời này đang trôi cuồn cuộn và hung bạo, không có lửa nào, gió nào, mặt trời nào có thể làm khô cạn được. Chỉ có chánh pháp mới làm cạn được chúng thôi.


38. Trong cái khổ, người ta nói “tôi đang khổ” hay “tôi đang hạnh phúc”. Phân biệt như thế về cái khổ làm phát khởi ra những cái thấy (kiến chấp). Cái thấy này sinh ra cái thấy kia và làm phát sinh (những) cái thấy khác.


39. Trong thời gian ý thức nhiễm ô còn tồn tại thì các phiền não lậu hoặc đều có điều kiện sinh trưởng và tiêu diệt. Giải thoát xảy ra, không trước cũng không sau (sự tiêu diệt của) các hoặc ấy.


40. Không phải là do các pháp kia sinh rồi thì cái pháp thanh tịnh khác biệt này mới sinh. Cái kia trước không có nhiễm ô, cho nên mới nói là giải thoát được lậu hoặc.


41. Tất cả những cái đã từng nhiễm ô, thật ra tự tính của chúng đều là thanh tịnh. Bởi vì nếu không có cái sở tịnh thì làm gì có cái năng tịnh ? (không có đối tượng tịnh hóa thì không có chủ thể tịnh hóa).


42. Vì các chủng tử diệt, cho nên các phiền não hết. Nên ở đây có cái vô nhiễm. Vì vậy cho nên mới hiển bày ra hai cái khác nhau.


43. Vì cái sở chứng là tự bên trong, và vì các thứ khổ đã chấm dứt, và vì vĩnh viễn đoạn tuyệt được mọi hý luận, cho nên tất cả đều thoát ngoài hý luận.


44. Chúng sanh là tên gọi của những dòng liên tục và đối tượng tri giác của các pháp chỉ là tướng trạng, cho nên không (thực sự) có sinh tử lưu chuyển mà cũng chẳng có ai đắc niết bàn.





1. Không hề có chủ nhân
Không kẻ làm người chịu.  
Các pháp không tác dụng
Nhưng chuyển dụng chẳng không.


2. Chỉ có mười hai chi
Uẩn xứ giới lưu chuyển
Thẩm sát những cái ấy
Không thấy có chúng sanh.


3. Bên trong và bên ngoài
Tất cả đều trống rỗng 
Người đang quán chiếu không
Cũng không có mặt đó.


4. Ngã, ngã định đều không
Chỉ vọng kế điên đảo
Ngã, hữu tình đều không
Chỉ pháp làm nhân có.


5. Các hành sát na diệt
Trú còn không, huống dụng
Cái sinh khởi của chúng
Là dụng, là kẻ làm.


6-7. Mắt không thể thấy sắc
Tai không thể nghe tiếng
Mũi không thể ngửi hương
Lưỡi không thể nếm vị
Thân không thể xúc chạm
Ý không thể biết pháp
Trong đó chẳng có ai
Duy trì và phát động.


8. Này không sinh ra kia
Cũng không thể tự sinh
Có các duyên mới sinh
Không cũ cứ mới hoài.


9. Này không thể diệt kia
Cũng không thể tự diệt
Vì các duyên mới sinh
Vì sinh nên phải diệt.


10. Nương hai loại phạm trù
Mới có được sinh khởi
Buông lung theo trần cảnh
Tăng trưởng trong tà loạn.


11. Si mê nên phiêu lãng
Và tăng trưởng tà kiến
Vì tham ái đưa đường
Theo cảnh phóng dật đi.


12. Các pháp đều có nhân 
Khổ đau cũng như thế.
Vì hai hoặc căn bản
Mười hai chi chia hai 


13. Động tác không tự sinh
Không do cái khác sinh
Không do kiếp khác sinh
Nhưng động tác vẫn có.


14. Không trong cũng không ngoài
Không phải ở chặng giữa
Khi các hành chưa sinh
Thì không thể nắm bắt.


15. Dù hành đã phát sinh
Cũng không thể nắm bắt
Vị lai không có tướng
Quá khứ phân biệt được.


16. Phân biệt cái trải nghiệm
Và cái chưa trải nghiệm.
Hành có không bắt đầu
Nhưng cái bắt đầu có.


17.18. Sắc như chùm bọt nước
Thọ như bong bóng nổi
Tưởng như một ảo thành
Hành như thân cây chuối
Thức như vật huyển thật
Dòng mặt trời đã nói 
Các hành sinh khởi ra
Trú và diệt một thời.


19. Si không si cái si 
Cũng không si cái khác
Không ai làm nó si
Tuy nhiên si vẫn có.


20. Không như lý tác ý 
Các thứ si mới sinh
Cái không chánh tư duy
Không khởi từ kẻ trí.


21. Phúc , tội và bất động
Các hành có ba mặt 
Nghiệp cũng có ba thứ
Tất cả không hòa hợp.


22. Hiện tại đang diệt mau
Quá khứ tìm đâu thấy ? 
Vị lai nương vào duyên
Tùy chuyển theo tâm ý.


23. Dù là cùng tương ưng
Hay cùng không tương ưng
Với tất cả hay không
Mà nói tâm tùy chuyển.


24. Ở dòng này có đoạn
Có giống hay không giống
Đều tùy thuận ngã kiến
Dụng thế tục chẳng không.


25. Nếu sắc thân diệt hoại
Danh thân cũng diệt theo
Nói đời này đời sau
Có tự tác tự thọ.


26. Vì trước sau sai khác
Và quả sẵn trong nhân
Nên kẻ làm người chịu
Không một cũng không khác.


27. Đường nhân không gián đoạn
Tập hợp mà có tác
Chúng từ tự nhân sinh
Và nắm lấy sở tác.


28. Khi nhân là hý luận
Nghiệp tịnh hay bất tịnh
Khi hạt giống chín muồi
Quả hoặc ưa hoặc ghét. 


29. Dựa dị thục hạt giống,
Ngã kiến được sinh khởi
Chỉ cảm nhận bên trong
Không sắc, không thể thấy.


30. Phàm phu không hiểu được
Cho đó là nội ngã 
Ngã kiến làm chỗ nương
Sinh ra nhiều tà kiến.


31. Vướng mắc hạt giống ngã
Tập khí xưa giúp vào
Thấy nghe đều tùy thuận
Làm phát sinh ngã kiến.


32. Tham ái được phát sinh
Từ điều kiện nội ngã
Cùng thói quen ô nhiễm 
Tham cầu vật bên ngoài.


33. Cái đáng sợ trong đời
Là ôm lấy ngã si
Ái tàng đã sinh rồi
Mới đi tới hý luận.


34. Cái kẻ kia yêu dấu
Bậc hiền thấy là khổ
Bức bách kẻ ngu phu
Không phút giây tạm ngưng.


35. Cái tâm ràng buộc nầy
Dồn chứa những niềm đau
Những gì tâm ấy mong
Tạo ngã tham, khổ lạc.


36. Kẻ ngu chấp kiên cố
Như voi lớn sa lầy
Si mê khi lớn mạnh 
Bao trùm hành, sở tác. 


37. Các dòng chảy ở đây
Hung bạo nhất trên đời
Lửa, gió, nắng không cạn
Chỉ trừ có chánh pháp.


38. Khi khổ nhận mình khổ
“Tôi khổ tôi hạnh phúc”
Kế chấp khởi các kiến
Kiến này sinh kiến kia.


39. Ý ô nhiễm thường sinh
Và diệt cùng các hoặc 
Giải thoát phiền não ấy
Không trước cũng không sau.


40. Không phải cái kia sinh
Sau đó tịnh mới sinh
Vì trước không nhiễm ô
Nên nói hết phiền não.


41. Cái đã từng nhiễm ô
Tự tính vốn thanh tịnh
Nếu không có sở tịnh
Làm gì có năng tịnh?.


42. Vì chủng tử đã diệt
Các phiền não cũng diệt 
Ở trong vô nhiễm này 
Có hai mặt khác nhau.


43. Vì sở chứng bên trong 
Và các khổ đã hết
Hý luận hết thật rồi 
Tất cả không hý luận.


44. Chúng sanh dòng liên tục
Pháp đối tượng của tưởng
Chẳng ai vào sinh tử
Không ai nhập niết bàn.





1.
都  無  有  宰  主  
及  作  者  受  者  
諸  法  亦  無  用  
而  用  轉  非  無


2. 
唯  十  二  有  支
蘊  處  界  流  轉
審  思  此  一  切
眾  生  不  可  得


3.
於  內  及  於  外
是  一  切  皆  空
其  能  修  空  者
亦  常  無  所  有


4.
我  我  定  非  有
由  顛  倒  妄  計
有  情  我  皆  無
唯  有  因  法  有


5.
諸  行  皆  剎  那
住  尚  無  況  用
即  說  彼  生  起
為  用  為  作  者




6.
眼  不  能  見  色
耳  不  能  聞  聲
鼻  不  能  嗅  香
舌  不  能  嘗  味



7.
身  不  能  覺  觸
意  不  能  知  法
於  此  亦  無  能
任  持  驅  役  者


8
法  不  能  生  他
亦  不  能  自  生
眾  緣  有  故  生
非  故  新  新  有


9.
法  不  能  滅  他
亦  不  能  自  滅
眾  緣  有  故  生
生  已  自  然  滅


10.
由  二  品  為  依
是  生  便  可  得
恒  於  境  放  逸
又  復  邪  昇  進


11.
愚  癡  之  所  漂
彼  遂  邪  昇  進
諸  貪  愛  所  引
於  境  常  放  逸


12.
由  有  因  諸  法
眾  苦  亦  復  然
根  本  二  惑  故
十  二  支  分  二


13.
自  無  能  作  用
亦  不  由  他  作
非  餘  能  有  作
而  作  用  非  無


14.
非  內  亦  非  外
非  二  種  中  間
由  行  未  生  故
有  時  而  可  得


15.
設  諸  行  已  生
由  此  故  無  得
未  來  無  有  相
過  去  可  分  別


16.
分  別  曾  所  更
非  曾  亦  分  別
行  雖  無  有  始
然  有  始  可  得


http://langmai.org/tang-kinh-cac/tai-lieu/nhung-bai-ke-ve-thang-nghia

TRO THANH GIAU/ TANG CHI 5 PHAP




V. Phẩm Vua Munda
(I) (41) Trở Thành Giàu
1. Như vầy tôi nghe:
Một thời, Thế Tôn trú ở Sàvatthi, tại Jetavana, khu vườn ông Anàthapindika. Rồi gia chủ Anàthapindika đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anàthapindika đang ngồi một bên:
2. - Này Gia chủ, có năm lý do này để gầy dựng tài sản. Thế nào là năm?
Ở đây, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp; tự làm mình an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc; làm cho mẹ cha an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc; làm cho vợ con, người phục vụ, các người làm công được an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc. Ðây là lý do thứ nhất để gây dựng tài sản.
3. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp. Vị ấy làm cho bạn bè thân hữu an lạc, hoan hỷ và chơn chánh duy trì sự an lạc. Ðây là lý do thứ hai để gầy dựng tài sản.
4. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mổ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp. Các tai họa từ lửa, từ nước, từ vua, từ ăn trộm, từ kẻ thù hay từ các người thừa tự được chận đứng, và vị ấy giữ tài sản được an toàn cho vị ấy. Ðây là lý do thứ ba để gầy dựng tài sản.
5. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp, có thể làm năm hiến cúng. Hiến cúng cho bà con, hiến cúng cho khách, hiến cúng cho hương linh đã chết (peta), hiến cúng cho vua, hiến cúng cho chư Thiên. Ðây là lý do thứ tư để gầy dựng tài sản.
6. Lại nữa, này Gia chủ, vị Thánh đệ tử được tài sản nhờ nỗ lực tinh tấn, thâu góp với sức mạnh bàn tay, kiếm được do đổ mồ hôi ra, thâu được một cách hợp pháp, đối với các Sa-môn, Bà-la-môn nào ly kiêu mạn, ly phóng dật, an trú nhẫn nhục, nhu hòa, nhiếp phục tự mình, an tịnh tự mình, làm lắng dịu tự mình, đối với những Sa-môn, Bà-la-môn như vậy vị ấy tổ chức sự cúng dường tối thượng, đưa đến cảnh giới chư Thiên, được quả dị thục, đưa đến cõi trời. Ðây là lý do thứ năm để gầy dựng tài sản.
Này Gia chủ, có năm lý do này để gầy dựng tài sản.
7. Này Gia chủ, đối với vị Thánh đệ tử gầy dựng tài sản với năm lý do này, khi tài sản đi đến hoại diệt, vị ấy suy nghĩ như sau: "Các tài sản do những lý do để gầy dựng, ta đã gầy dựng chúng. Nay các tài sản ấy của ta đi đến hoại diệt", vị ấy không có hối hận. Này Gia chủ, đối với vị Thánh đệ gầy dựng tài sản với năm lý do này, nếu tài sản ấy đi đến tăng trưởng, vị ấy suy nghĩ như sau: "Các tài sản do những lý do gầy dựng, ta đã gầy dựng chúng. Nay các tài sản ấy của ta đi đến tăng trưởng". Như vậy, cả hai phương diện, vị ấy không có hối hận.
Tài sản được thọ hưởng,
Gia nhân được nuôi dưỡng,
Chính nhờ các tài sản,
Do ta tránh tai họa.
Là cúng dường tối thượng,
Làm năm loại hiến vật,
Dành cho bậc trì giới
Bậc tự điều, Phạm hạnh.
Mục đích gì bậc Trí,
Trú nhà, cầu tài sản,
Mục đích ấy ta đạt,
Ðược làm không hối hận.
Người nào nhớ nghĩ vậy,
An trú trên Thánh pháp,
Ðời này được tán thán,
Ðời sau được hoan hỉ,
Trên cảnh giới chư Thiên.
 http://www.buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-tangchibo/tangchi05-0106.htm

Thứ Hai, 9 tháng 7, 2012

(II) (32) Cundì, Con Gái Vua








(II) (32) Cundì, Con Gái Vua
1. Một thời, Thế Tôn ở Ràjagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi dưỡng các con sóc. Rồi Cundì, con gái vua, với năm trăm thiếu nữ hộ tống trên năm trăm cỗ xe đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Cundì, con gái vua bạch Thế Tôn:
2. - Anh của chúng con, bạch Thế Tôn, hoàng tử Cunda nói như sau: "Nếu có người đàn bà hay người đàn ông quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ say đắm rượu men, rượu nấu, người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, nhất định sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ". Nhưng bạch Thế Tôn, con xin hỏi Thế Tôn: Với lòng tin bậc Ðạo Sư như thế nào, bạch Thế Tôn sau khi thân hoại mạng chung: nhất định được sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ? Với lòng tin Pháp như thế nào, sau khi thân hoại mạng chung, nhất định được sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ? Với lòng tin chúng Tăng như thế nào, sau khi thân hoại mạng chung, nhất định được sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ? Làm cho đầy đủ các giới như thế nào, sau khi thân loại mạng chung, nhất định được sanh lên cõi lành, không vào cõi dữ?
3. - Dầu cho các loại hữu tình nào, này Cundì, không chân hay hai chân, bốn chân hay nhiều chân, có sắc hay không sắc, có tưởng hay không tưởng, hay phi tưởng phi phi tưởng, Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác được xem là tối thượng. Những ai đặt lòng tin vào đức Phật, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
4. Dầu cho loại pháp nào, này Cundì, hữu vi hay vô vi, ly tham được xem là tối thượng trong tất cả pháp, (tức là) sự nhiếp phục kiêu mạn, sự nhiếp phục khao khát, sự nhổ lên dục ái, sự chặt đứt tái sanh, sự đoạn diệt tham ái, sự ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn. Những ai đặt lòng tin vào pháp ly tham, này Cundì, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
5. Dầu cho loại chúng Tăng hay Hội chúng nào, này Cundì, chúng Tăng đệ tử của Như Lai, được xem là tối thượng trong tất cả hội chúng ấy, tức là bốn đôi tám vị. Chúng Tăng đệ tử của Như Lai đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở đời. Những ai đặt lòng tin vào chúng Tăng, này Cundì, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
6. Dầu cho loại giới nào, này Cundì, các giới được bậc Thánh ái kính được gọi là tối thượng trong các giới ấy, tức là giới không bị bể vụn, không bị sứt mẻ, không bị vết chấm, không bị uế nhiễm, đem lại giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến chánh định. Với những ai làm cho đầy đủ trong các giới luật được các bậc Thánh ái kính, họ làm cho đầy đủ những gì tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng.
Tin tưởng vào tối thượng,
Biết được pháp tối thượng,
Tin tưởng Phật tối thượng,
Ðáng tôn trọng, vô thượng.
Tin tưởng Pháp tối thượng,
Ly tham, an tịnh lạc,
Tin tưởng Tăng tối thượng,
Là ruộng phước vô thượng,
Bố thí bậc tối thượng,
Phước tối thượng tăng trưởng,
Tối thượng về thọ mạng,
Dung sắc và danh văn,
Tối thượng về an lạc,
Tối thượng về sức mạnh.
Bậc trí thí tối thượng,
Pháp tối thượng chánh định,
Chư Thiên hay loài Người
Ðạt được hỷ tối thượng.

http://www.buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-tangchibo/tangchi05-0106.htm

Chủ Nhật, 8 tháng 7, 2012

SAMAGAMA/ TANG CHI BO 6 PHAP








(I) (21) Tại Sàmagàma


1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Sakka, tại Sàmagàma, gần hồ sen. Rồi một Thiên nhân, sau khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng hồ sen, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Ðứng một bên, vị Thiên nhân ấy bạch Thế Tôn:
- Có ba pháp này, bạch Thế Tôn, đưa đến Tỷ-kheo thối đọa. Thế nào là ba? 
Ưa thích công việc, ưa thích nói chuyện, ưa thích ngủ nghỉ. 


Ba pháp này, bạch Thế Tôn, đưa đến Tỷ-kheo thối đọa.
Vị Thiên nhân ấy nói như vậy. Bậc Ðạo Sư chấp nhận. Vị Thiên nhân ấy, với ý nghĩ: "Bậc Ðạo Sư đã chấp nhận ta", đảnh lễ Thế Tôn, thân bên hữu hướng về Ngài rồi biến mất tại chỗ.


2. Rồi Thế Tôn, sau khi đêm ấy đã mãn, gọi các Tỷ-kheo:
- Này các Tỷ-kheo, đêm nay, một Thiên nhân, sau khi đêm đã gần mãn, với dung sắc thù thắng chói sáng toàn vùng hồ sen, đi đến Ta; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Ta rồi đứng một bên. Ðứng một bên, Thiên nhân ấy nói với Ta: "Bạch Thế Tôn, có ba pháp này, bạch Thế Tôn, đưa đến Tỷ-kheo thối đọa. Thế nào là ba? Ưa thích công việc, ưa thích nói chuyện, ưa thích ngủ nghỉ. Ba pháp này, bạch Thế Tôn, đưa đến Tỷ-kheo thối đọa". Này các Tỷ-kheo, Thiên nhân ấy nói như vậy. Nói như vậy xong, vị ấy đảnh lễ Ta, thân bên hữu hướng về Ta rồi biến mất tại chỗ. Này các Tỷ-kheo, thật không được gì cho các Thầy, thật không khéo được gì cho các Thầy, vì rằng các Thiên nhân ấy biết được các pháp dắt dẫn các Thầy thối đọa trong các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng ba pháp khác đưa đến thối đọa, hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói.
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:


3. - Này các Tỷ-kheo, thế nào là ba pháp đưa đến thối đọa? 


Ưa hội chúng, ác ngôn, ác bạn hữu. 
Ba pháp này, này các Tỷ-kheo đưa đến thối đọa.


4. Này các Tỷ-kheo, những ai trong quá khứ đã thối đọa trong các thiện pháp, tất cả đều vì sáu pháp này, sẽ bị thối đọa trong các thiện pháp. Này các Tỷ-kheo, những ai trong tương lai sẽ bị thối đọa trong các thiện pháp, tất cả đều vì sáu pháp này, sẽ bị thối đọa trong các thiện pháp. Này các Tỷ kheo, những ai trong hiện tại bị thối đọa trong các thiện pháp, tất cả đều vì sáu pháp này, bị thối đọa trong các thiện pháp.


http://www.budsas.org/uni/u-kinh-tangchibo/tangchi06-0103.htm

Thứ Sáu, 6 tháng 7, 2012

LONG ME/ Y VAN







Lòng Mẹ bao la như biển Thái Bình rạt rào, 
Tình Mẹ tha thiết như giòng suối hiền ngọt ngào, 
Lời Mẹ êm ái như đồng lúa chiều rì rào. 
Tiếng ru bên thềm trăng tà soi bóng Mẹ yêu. 


Lòng Mẹ thương con như vầng trăng tròn mùa thu. 
Tình Mẹ yêu mến như làn gió đùa mặt hồ. 
Lời ru man mác êm như sáo diều dật dờ. 
Nắng mưa sớm chiều vui cùng tiếng hát trẻ thơ. 


Thương con thao thức bao đêm trường, 
Con đà yên giấc Mẹ hiền vui sướng biết bao. 
Thương con khuya sớm bao tháng ngày. 
Lặn lội gieo neo nuôi con tới ngày lớn khôn. 


Dù cho mưa gió không quản thân gầy Mẹ hiền. 
Một sương hai nắng cho bạc mái đầu buồn phiền. 
Ngày đêm sớm tối vui cùng con nhỏ một niềm. 
Tiếng ru êm đềm mẹ hiền năm tháng triền miên. 


Lòng Mẹ chan chứa trên bao xóm làng gần xa. 
Tình Mẹ dâng tới trăng ngàn đứng lặng để nghe, 
Lời ru xao xuyến núi đồi suối rừng rặng tre. 
Sóng ven Thái Bình im lìm khi tiếng Mẹ ru. 


Một lòng nuôi nấng vỗ về những ngày còn thơ. 
Một tình thương mến êm như tiếng đàn lời ca. 
Mẹ hiền sớm tối khuyên nhủ bao lời mặn mà. 
Khắc ghi bên lòng con trẻ muôn bước đường xa. 


Thương con Mẹ hát câu êm đềm, 
Ru lòng thơ ấu quản gì khi thức trắng đêm. 
Bao năm nước mắt như suối nguồn. 
Chảy vào tim con mái tóc trót đành đẫm sương. 


Dù ai xa vắng trên đường sớm chiều về đâu. 
Dù khi mưa gió tháng ngày trong đời bể dâu. 
Dù cho phai nắng nhưng lòng thương chẳng lạt mầu. 
Vẫn mong quay về vui vầy dưới bóng mẹ yêu.

BON LOI DIEM/ KHO TANG PHAP HOC






[202] Bốn lợi điểm (Sampatti), điều kiện thuận lợi cho thiện nghiệp trổ quả:
1. Lợi điểm sanh thú (Gatisampatti), là tái sanh trong cõi vui như cõi trời, cõi người, là chỗ thích hợp, có điều kiện tiến hóa, có môi trường dễ sốn, hiền thiện, thuận lợi cho thiện nghiệp trổ quả.
2. Lợi điểm sanh y (Upadhisampatti), là sanh ra với thân tướng tráng kiện khỏe mạnh, thiểu bệnh khinh an, thuận lợi cho thiện nghiệp trổ quả.
3. Lợi điểm thời kỳ (Kālasampatti), là sanh nhằm thời đạo đức hưng thịnh, chúng sanh đa trí đa phước, thuận lợi cho thiện nghiệp trổ quả.
4. Lợi điểm sở hành (Payogasampatti), là sống thường có hành vi tốt đẹp, thiện hạnh, có nhiệt tâm và hợp trí, thuận lợi cho thiện nghiệp trổ quả.
Bốn lợi điểm này là điều thuận lợi cho quả phúc trổ sanh, nhưng lại là điều bất lợi, trở ngại cho quả ác trổ sanh .
Vbh. 339.