Chủ Nhật, 25 tháng 8, 2013

Brahmalokapañho/ KINH MILINDA VAN DAO



MILINDAPAÑHAPĀLI

MILINDA VẤNĐẠO


Brahmalokapañho

Cau hoi ve coi pham thien



00. TU VUNG:


2.7. Arūpadhammavavattanavaggo

Arūpa: a. vô sắc, không hình tướng, không có thể xác. --kāyika a. thuộc về chúng sanh vô sắc tướng. --bhava m. cảnh giới vô sắc. --loka m. vô sắc giới. --pāvacara a. thuộc về cảnh giới vô sắc.

Brahmalokapañho



I SU* INDACANDA DICH:

VII. PHẨM XÁC ĐỊNH CÁC PHÁP VÔ SẮC


4. Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, cõi Phạm Thiên cách đây bao xa?”
“Tâu đại vương, cõi Phạm Thiên cách đây xa lắm. Tảng đá kích thước bằng ngôi nhà mái nhọn bị rơi từ nơi ấy, trong khi rơi xuống ngày đêm bốn mươi tám ngàn do-tuần thì bốn tháng mới có thể đến được trái đất.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài nói như vầy: ‘Cũng giống như người đàn ông có sức mạnh có thể duỗi ra cánh tay đã được co lại, hoặc có thể co lại cánh tay đã được duỗi ra, tương tợ y như thế, vị tỳ khưu có thần thông, đã đạt đến năng lực của tâm, biến mất ở Jambudīpa có thể hiện ra ở cõi Phạm Thiên.’ Trẫm không tin lời nói này. Như vậy vị ấy sẽ di chuyển cực kỳ nhanh đến cả nhiều trăm do-tuần?”  
Vị trưởng lão đã nói rằng: “Tâu đại vương, sanh quán của ngài ở đâu?”
“Thưa ngài, có hòn đảo tên là Alasandā. Trẫm sanh ra tại nơi ấy.”
“Tâu đại vương, Alasandā cách đây bao xa?”
“Thưa ngài, khoảng cách hai trăm do-tuần.”
“Tâu đại vương, phải chăng ngài biết rõ là ngài đã làm một việc cần làm nào đó ở tại nơi ấy và ngài vẫn còn nhớ?”
“Thưa ngài, đúng vậy. Trẫm nhớ.”
“Tâu đại vương, quả là ngài đã di chuyển khoảng cách hai trăm do-tuần một cách nhẹ nhàng.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
--
II. PALI

4. Rājā āha: "bhante nāgasena kīvadūre ito brahamaloko?" Ti. 
"Duro kho mahārāja ito brahmaloko. Kūṭāgāramattā silā tamhā patitā ahorattena aṭṭhacattāḷīsayojanasahassāni bhassamānā catūhi māsehi paṭhaviyaṃ patiṭṭhaheyyā" ti. 
 
"Bhante nāgasena tumhe evaṃ bhaṇatha: 'seyyathāpi balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ sammiñjeyya, evamevaṃ iddhimā bhikkhu cetovasippatto jambudīpe antarahito brahmaloke pātubhāveyyā'ti etaṃ vacanaṃ na saddahāmi. Evaṃ atisīghaṃ tāva bahūni yojanasatāni gacchissatī?" Ti. 
 
"Thero āha: "kuhimpana mahārāja tava jātabhumī?" Ti. 
 
[SL Page 080] [\x 80/] 
 
"Atthi bhante alasandā nāma dīpo. Tatthāhaṃ jāto" ti. 
"Kivadūre mahārāja ito alasandā hotī?" Ti. 
"Dumattāni bhante yojanasatānī" ti. 
"Abhijānāsi nu tvaṃ mahārāja tattha kiñcideva karaṇiyaṃ karitvā saritā?" Ti. 
"Āma bhante sarāmī" ki. 
"Lahuṃ kho tvaṃ mahārāja gato'si dumattāni yojanasatānī" ti. 
"Kallo'si bhante nāgasenā" ti. 
 
III. TIENG DUC

4. Kapitel

2.7. Arūpadhammavavattanavaggo

Mil. 3.4.4. Geschwindigkeit - 2.7.4. Brahmalokapañho


Der König sprach: "Wie weit, ehrwürdiger Nāgasena, ist es von hier bis zur Götterwelt?"
"Gar weit, o König, ist es von hier bis zur Götterwelt. Wenn da zum Beispiel ein Felsen, so groß wie ein Giebelhaus, von dort herabfallen sollte, so würde er erst nach vier Monaten die Erde erreichen, obzwar er schon in vierundzwanzig Stunden achtundvierzig tausend indische Meilen zurücklegt."
"Ihr behauptet aber doch, ehrwürdiger Nāgasena, daß ein magiegewaltiger, geistbeherrschter Mönch imstande sei - gerade so schnell wie ein starker Mann seinen gebeugten Arm streckt oder seinen gestreckten Arm wieder beugt - von Indien zu verschwinden und in der Götterwelt wieder zu erscheinen. So etwas kann ich nicht glauben. Denn wie könnte wohl ein Mensch in dieser außerordentlichen Schnelligkeit so viele Hunderte von Meilen zurücklegen?"
Der Ordensältere sprach: "In welchem Lande, o König, bist du geboren?"
"Es gibt da ein Land zwischen zwei Flüssen, o Herr, mit Namen Alexandria. Dort bin ich geboren."
    [Alexandria = Alasando nāma dīpo. - I.B. Horner, in ihrer englischen Übersetzung dieses Werkes ("Milinda's Questions", London 1963) hat hier die folgende Anmerkung (Vol. 1. p. 114):
    "Siehe Cambridge Hist. of India, I, 550 für diese Bedeutung von dvīpa (doab), die hier zutrifft als ein Hinweis auf <das Land zwischen den Panjshir und Kabul-Flüssen, wo die Ruinen von Alexanders Stadt nahe Charikar identifiziert wurden>."]
"Wie weit, o König, ist es wohl von hier bis Alexandria?"
"Zweihundert Meilen, o Herr."
"Kannst du dich wohl, o König, an irgend etwas erinnern, das du dort getan hast?"
"Gewiß, o Herr, ich erinnere mich da eben gerade an etwas."
"Fürwahr, o König, gar schnell hast du die zweihundert Meilen zurückgelegt."
"Klug bist du, ehrwürdiger Nāgasena!"

--
IV. SU* GIOI NGHIEM DICH:


73. Cõi Phạm Thiên bao xa?
- Thưa đại đức! Từ đây đến cõi trời phạm thiên bao xa?
- Xa lắm, tâu đại vương!
- Đại đức có thể cho biết cụ thể được chăng?
- Có thể được, tuy không xác đáng lắm, nhưng đại vương có thể hình dung. Rằng là nếu có một tảng đá to lớn bằng một tòa nhà, rớt từ cõi trời phạm thiên xuống thì nó phải mất bốn tháng mới đến được nơi đây, tâu đại vương.
- Thế tại sao kinh sách Phật giáo nói rằng, một tỳ khưu có thần thông có thể bay từ cõi người lên cõi phạm thiên chỉ với thời gian như viên lực sĩ co duỗi cánh tay? Điều ấy thật khó tin.
Đại đức Na-tiên không trả lời mà lại hỏi:
- Đại vương quê quán ở đâu?
- Trẫm sanh ra và lớn lên ở đảo Alasanda, thưa đại đức.
- Từ đây đến đó có xa chăng?
- Xa lắm, có lẽ xa hơn hai trăm do tuần.
- Thế đại vương có nhớ việc gì xảy ra tại quê cũ của đại vương chăng?
- Trẫm nhớ chứ, và nhớ một cách dễ dàng.
- Sao đại vương có thể đi và về vượt qua hai trăm do tuần nhanh đến vậy?
Đức vua Mi-lan-đà cười xòa:
- Đại đức nhạy trí quá, trẫm rất cảm phục.!

--

V. TIENG ANH

4. “How far is it to the Brahmà realm?”
“Very far, O king; it would take a rock four months to
reach the earth from the Brahmà realm even though it fell
48,000 leagues each day.”
“So how can a monk travel there so quickly even by
supernormal power?”
“Where were you born, O king?”
“There is an island called Alasanda; I was born there.”
“How far is it from here?”
“About two hundred leagues.”
“Do you recall any business you did there?”
“Yes I do.”
“So quickly you have gone two hundred leagues! Just
so, the monk can reach the Brahmà realm at once by
supernormal power.”



VI. BAN DICH CUA CAO HUU DINH

51. Thần thông chẳng quản xa gần
Vua hỏi:
-- Bạch Ðại đức, từ mặt đất lên tới cõi trời Phạm Thiên (1) đường dài phỏng
độ bao xa?
-- Tâu Ðại vương, rất xa. Giả sử có người cầm một tảng đá lớn bằng tòa
cung điện của nhà vua đây mà đứng nơi tầng trời ấy rồi buông tay ra cho đá
rơi xuống thì phải mất sáu tháng đá ấy mới rơi tới mặt đất.
-- Mặt khác các sa môn trong hàng ngũ Ðại đức lại dạy rằng những ai chứng
đắc đạo quả A La Hán đều có phép thần thông, bay từ mặt đất lên tới cõi trời
Phạm Thiên, mau bằng khoảng thời gian của người lực sĩ co duỗi cánh tay.
Quả thật trẫm không thể nào tin được điều đó. Vượt qua cả ngàn muôn ức
dặm, sao lại có thể lẹ đến như thế được?
-- Thưa, Ðại vương quê quán ở đâu?
-- Ở ốc đảo A Lệ Tán nước Ðại Tân (2)
-- Từ đây đến đó bao xa?
-- Hai ngàn do tuần (3)
-- Có khi nào Ðại vương tưởng nghĩ đến những sự việc xảy ra ở quê cũ
không?
-- Có. Trẩm tưởng nhớ đến luôn.
-- Bây giờ, Ðại vương thử nhớ lại một việc đã làm tại đấy.
-- Trẩm nhớ lại rồi.
-- Sao Ðại vương vượt qua tám vạn dặm vừa đi vừa về, mà lại mau đến thế?
-- Hay thay! Hay thay!
(1) Cõi trời Phạm Thiên: tầng trời thứ bảy, sau khi vượt khỏi tầng trời của
cõi dục.
(2) Nước Ðại Tân cũng gọi là nước Ðại Hạ, tức nước Batriane, ở về phía tây
Trung Á, và phía Bắc nước Ba Tư ngày nay. Nước nầy do một tướng lãnh
người Hy Lạp tên là Diodotos thành lập. Ông vốn là tổng trấn xứ nầy, do
triều đình Séleucides bổ nhiệm, đến năm 200 trước TL thì tự tách ra vương
hiệu của ông là Diodotos i, vua nước Batriane. Truyền đến đời con là
Diodotos II (235 225 trước TL) bị mất vào tay một tướng lãnh làm phản tên
là Euthydème de Magnesie là Démétrios kế nghiệp cha, cất quân đánh chiếm
Ấn Ðộ, tiến xuống tới vùng lưu vực sông Hằng và vây hảm thành Ba Liên
Phất (Pataliputra). Bãy giờ cũng là lúc đế quốc Khổng Tước (Maurya) sụp
đổ (187 trước TL). Trên đường về, ông giao vùng tây Ấn lại cho rể ông cai
trị. Ðó là vua Di Lan Ðà (Milinda) nói trong kinh nầy.
Ốc đảo A Lệ Tán tức Alasanda, một thị trấn do A Lịch Sơn đại đế thành lập,
nguyên gọi là Alexandrie sous caucase ở về phía tây cuối rặng Thông Lãnh
(Hindukush), trên con đường giao thông giữa Bắc Trung Hoa và Tiểu Á Tế
Á, quẹo xuống Ấn Ðộ, thị trấn nầy trước khi chưa thành lập nguyên là một
ốc đảo.
(3) Do tuần: Ðơn vị đo bề dài của Ấn Ðộ xưa. Một do tuần bằng 40 dặm của
Trung Hoa, phỏng non 10Km

Thứ Bảy, 24 tháng 8, 2013

LY DO VI SAO CAN TINH TAN TU TAP / Dukkhappahānavāyamapañho/ MILINDA VAN DAO



MILINDAPAÑHAPĀLI

MILINDA VẤNĐẠO


Dukkhappahānavāyamapañho

Cau hoi ve cong duc khi niem duc hanh cua Phat




00. TU VUNG:


2.7. Arūpadhammavavattanavaggo

Arūpa: a. vô sắc, không hình tướng, không có thể xác. --kāyika a. thuộc về chúng sanh vô sắc tướng. --bhava m. cảnh giới vô sắc. --loka m. vô sắc giới. --pāvacara a. thuộc về cảnh giới vô sắc.

Dukkhappahānavāyamapañho



I SU* INDACANDA DICH:

VII. PHẨM XÁC ĐỊNH CÁC PHÁP VÔ SẮC


3. Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, có phải ngài tinh tấn nhằm loại bỏ khổ thuộc quá khứ?”
“Tâu đại vương, không phải.”
“Vậy có phải ngài tinh tấn nhằm loại bỏ khổ thuộc vị lai?”
“Tâu đại vương, không phải.”
“Vậy có phải ngài tinh tấn nhằm loại bỏ khổ thuộc hiện tại?”
“Tâu đại vương, không phải.”
“Nếu ngài không tinh tấn nhằm loại bỏ khổ thuộc quá khứ, không tinh tấn nhằm loại bỏ khổ thuộc vị lai, không tinh tấn nhằm loại bỏ khổ thuộc hiện tại, vậy ngài tinh tấn nhằm mục đích gì?”
Vị trưởng lão đã nói rằng: “Tâu đại vương, làm cách nào để cho khổ này diệt, và khổ khác không thể sanh lên? Chúng tôi tinh tấn nhằm mục đích này.”
“Thưa ngài Nāgasena, vậy (bây giờ) có khổ thuộc vị lai không?”
“Tâu đại vương, không có.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài quả là quá sáng trí khi ngài tinh tấn nhằm loại bỏ các khổ không hiện hữu!”
“Tâu đại vương, vậy có những vị vua đối nghịch, những kẻ thù đối nghịch, những bạn bè đối nghịch chống đối lại ngài không?”
“Thưa ngài, đúng vậy. Có.”
“Tâu đại vương, phải chăng khi ấy ngài mới bảo đào hào, mới bảo đắp lũy, mới bảo xây cổng thành, mới bảo làm vọng gác, mới bảo đem lại thóc?”
“Thưa ngài, không đúng. Việc ấy là được chuẩn bị trước.”
“Tâu đại vương, phải chăng khi ấy ngài mới rèn luyện về voi, mới rèn luyện về ngựa, mới rèn luyện về xe, mới rèn luyện về cung, mới rèn luyện về gươm?”
“Thưa ngài, không đúng. Việc ấy là được chuẩn bị trước.”  
“Nhằm mục đích gì?”
“Thưa ngài, nhằm mục đích ngăn chặn các nỗi lo sợ thuộc vị lai.”
“Tâu đại vương, phải chăng (bây giờ) có nỗi lo sợ thuộc vị lai?”
“Thưa ngài, không có.”
“Tâu đại vương, đại vương quả là quá sáng trí khi ngài chuẩn bị nhằm mục đích ngăn chặn các nỗi lo sợ thuộc vị lai!”
“Xin ngài cho thêm ví dụ.”
“Tâu đại vương, đại vương nghĩ gì về điều này? Phải chăng khi nào ngài bị khát thì khi ấy ngài mới bảo đào giếng nước, mới bảo đào ao nước, mới bảo đào hồ nước (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ uống nước’?”
“Thưa ngài, không đúng. Việc ấy là được chuẩn bị trước.”
“Nhằm mục đích gì?”
“Thưa ngài, được chuẩn bị nhằm mục đích ngăn chặn các sự khát nước còn chưa đến.”
“Tâu đại vương, phải chăng (bây giờ) có sự khát nước ở vị lai?”
“Thưa ngài, không có.”
“Tâu đại vương, đại vương quả là quá sáng trí khi ngài chuẩn bị việc ấy nhằm mục đích ngăn chặn các sự khát nước ở vị lai!”
“Xin ngài cho thêm ví dụ.”
“Tâu đại vương, đại vương nghĩ gì về điều này? Phải chăng khi nào ngài thèm ăn thì khi ấy ngài mới bảo cày ruộng, mới bảo trồng lúa sāli (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ thọ dụng bữa ăn’?”
“Thưa ngài, không đúng. Việc ấy là được chuẩn bị trước.”
“Nhằm mục đích gì?”
“Thưa ngài, được chuẩn bị nhằm mục đích ngăn chặn các sự thèm ăn ở vị lai.”
“Tâu đại vương, phải chăng (bây giờ) có sự thèm ăn ở vị lai?”
“Thưa ngài, không có.”
“Tâu đại vương, đại vương quả là quá sáng trí khi ngài chuẩn bị việc ấy nhằm mục đích ngăn chặn các sự thèm ăn không hiện hữu ở vị lai!”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
--
II. PALI

3. Rājā āha: "bhante nāgasena kiṃ tumhe atītassa dukkhassa pahānāya vāyamathā?" Ti. 
"Na hi mahārājā" ti. 
"Kimpana anāgatassā dukkhassa pahānāya vāyamathā?" Ti. 
"Na hi mahārājā" ti. 
"Kimpana paccuppannassa [PTS Page 081] [\q 81/] dukkhassa pahānāya vāyamathā?" Ti. 
"Na hi mahārājā" ti. 

[SL Page 078] [\x 78/] 

"Yadi tumhe na atītassa dukkassa pahānāya vāyamatha, na anāgatassa dukkhassa pahānāya vāyamatha. Na paccuppannassa dukkhassa pahānāya vāyamatha, atha kimatthāya vāyamathā?" Ti. 

Thero āha: "kinti mahārāja idañca dukkhaṃ nirujjheyya, aññañca dukkhaṃ na uppajjeyyāti etadatthāya vāyamāmā" ti. 

"Atthi pana bhante nāgasena anāgataṃ dukkhantī?"
"Natthi mahārājā" ti. 
"Tumhe bho bhante nāgasena, atipaṇḍitā ye tumhe asantānaṃ dukkhānaṃ pahānāya vāyamathā" ti. 
"Atthi pana te mahārāja keci paṭirājāno paccatthikā paccāmittā paccupaṭṭhitā hontī?" Ti. 
"Āma bhante. Atthi" ti. 
"Kinnu kho mahārāja, tadā tumhe parikhaṃ khanāpeyyātha, pākāraṃ cināpeyyātha, gopuraṃ kārāpeyyātha, aṭṭālakaṃ kārāpeyyātha, dhaññaṃ atiharāpeyyāthā?" Ti. "Na hi bhante paṭigacceva taṃ paṭiyattaṃ hotī" ti. 
"Kiṃ tumhe mahārāja tadā hatthismiṃsikkheyayātha. Assasmiṃ sikkheyyātha, rathasmiṃ sikkheyyātha. Dhanusmiṃ sikkheyātha, tharusmiṃ sikkheyyāthā?" Ti. 
"Na hi bhante. Paṭigacceva taṃ sikkhitaṃ hotī" ti. 
"Kissatthāyā?" Ti. 
"Anāgatānaṃ bhante bhayānaṃ paṭibāhanatthāyā" ti. 
"Kinnu kho mahārāja atthi anāgataṃ bhayanti?"
"Natthi bhante" ti. 
"Tumhe ca kho mahārāja atipaṇḍitā, ye tumhe anāgatānaṃ bhayānaṃ paṭibāhanatthāya paṭiyādethā"ti. 
"Bhiyyo opammaṃ karohī" ti. 
"Taṃ kimmaññasi mahārāja yadā tvaṃ pipāsito bhaveyyāsi, tadā tvaṃ udapānaṃ khanāpeyyāsi, pokkharaṇiṃ khanāpeyyāsi, talākaṃ khanāpeyyāsi pāṇiyaṃ pivissāmī?" Ti. 

[SL Page 079] [\x 79/] 

"Na hi bhante paṭigacceva taṃ paṭiyattaṃ hotī" ti. 
"Kissatthāyā"ti. 
"Anāgatānaṃ bhante pipāsānaṃ paṭibāhanatthāya paṭiyattaṃ hotī" ti. 
"Atthi pana mahārāja anāgatā pipāsā?" Ti. 
"Natthi bhante" ti. 
"Tumhe kho mahārāja [PTS Page 082] [\q 82/] atipaṇḍitā, ye tumhe anāgatānaṃ pipāsānaṃ paṭibāhanatthāya taṃ paṭiyādethā" ti. 
"Bhiyyo opammaṃ karohī" ti. 
"Taṃ kimmaññasi mahārāja yadā tvaṃ bubhukkhito bhaveyyāsi, tadā tvaṃ khettaṃ kasāpeyyāsi, sāliṃ vapāpeyyāsi, 'bhattaṃ bhuñjissāmī'ti?"
"Na hi bhante. Paṭigacceva taṃ paṭiyattaṃ hotī" ti. 
"Kissatthāyāti?" Ti. 
"Anāgatānaṃ bhante bubhukkhānaṃ paṭibāhanatthāyā" ti. 
"Atthi pana mahārāja anāgatā bubhukkhā?" Ti. 
"Natthi bhante" ti. 
"Tumhe kho mahārāja atipaṇḍitā ye tumhe asantīnaṃ anāgatānaṃ bubhukkhānaṃ paṭibāhanatthāya paṭiyādethā" ti. 
"Kallo'si bhante nāgasenā" ti. 
III. TIENG DUC

4. Kapitel

2.7. Arūpadhammavavattanavaggo

Mil. 3.4.3. Zweck des geistigen Strebens - 2.7.3. Dukkhappahānavāyamapañho


Der König sprach: "Strebt ihr wohl, ehrwürdiger Nāgasena, nach Überwindung des vergangenen Leidens?"
"Nein, o König."
"Oder vielleicht des gegenwärtigen Leidens?"
"Nein, o König."
"Oder etwa des zukünftigen Leidens?"
"Nein, o König."
"Wenn ihr nun aber weder nach Überwindung des vergangenen noch des gegenwärtigen noch des zukünftigen Leidens strebt, wonach strebt ihr denn da überhaupt?"
"Daß sowohl dieses Leiden versiegen als auch kein künftiges Leiden mehr aufsteigen möge: danach streben wir."
"Ist denn das zukünftige Leiden wirklich da, ehrwürdiger Nāgasena?" "Nein, o König."
"Dann seid ihr ja wahrlich überschlaue Leute, ehrwürdiger Nāgasena, daß ihr danach trachtet, etwas zu überwinden, was gar nicht existiert!"
"Haben sich nicht wohl schon einst, o König, irgendwelche Gegenkönige als Feinde und Gegner gegen dich erhoben?"
"Gewiß, o Herr."
"Wie nun, o König: ließest du wohl dann erst Gräben ziehen, Wälle aufwerfen, Verschanzungen und Wachtürme errichten und Proviant herbeischaffen?"
"Nein, o König, dafür hat man schon früher gesorgt."
"Oder fingst du etwa erst dann damit an, dich mit Elefanten, Pferden, Wagen, Bogen und Schwert vertraut zu machen?"
"Nein, o König, das habe ich schon früher besorgt."
"Aus welchem Grunde denn?"
"Um künftiger Gefahr vorzubeugen, o Herr."
"Ist denn wohl, o König, die künftige Gefahr wirklich da?"
"Nein, o Herr."
"Dann seid ihr ja wahrlich überschlaue Leute, daß ihr etwas abzuwenden sucht, das gar nicht existiert!"
"Gib mir ein weiteres Gleichnis!"
"Was meinst du wohl, o König: wenn du Durst hast und Wasser zu trinken wünschest, wirst du da wohl zu diesem Zwecke erst einen Brunnen oder eine Zisterne graben?"
"Gewiß nicht, o Herr, dafür hat man schon früher gesorgt."
"Aus welchem Grunde denn?"
"Um künftigem Durste vorzubeugen, o Herr."
"Ist denn wohl, o König, der künftige Durst wirklich da?"
"Nein, o Herr."
"Dann seid ihr ja wahrlich überschlaue Leute, o König, daß ihr danach trachtet, etwas zu überwinden, was gar nicht existiert!"
"Gib mir noch ein anderes Gleichnis!"
"Was meinst du wohl, König: wenn du Hunger hast und zu essen wünschtest, wirst du wohl zu diesem Zwecke es für nötig halten, erst das Feld zu pflügen und Korn zu säen?"
"Gewiß nicht, o Herr, dafür hat man schon früher gesorgt."
"Aus welchem Grunde denn?"
"Um künftigem Hunger vorzubeugen, o Herr."
"Ist denn wohl, o König, der künftige Hunger wirklich da?"
"Nein, o Herr."
"Da seid ihr ja wahrlich überschlaue Leute, o König, daß ihr danach trachtet, etwas zu überwinden, was gar nicht existiert!"
"Klug bist du, ehrwürdiger Nāgasena!"

--
IV. SU* GIOI NGHIEM DICH:


72. Diệt khổ chưa đến?(Tương tự câu 43)
Đức vua hỏi:

- Thưa đại đức, những vị sa môn của đại đức tu hành tinh tấn là để nhằm diệt trừ những nỗi thống khổ, phải chăng?

- Đúng thế!

- Những cái khổ ấy từ quá khứ chăng?

- Có thể từ quá khứ nhưng quá khứ thì đã qua rồi.
- Vị lai chăng?

- Có thể là vị lai nhưng vị lai cũng chưa đến.

- Thế thì hiện tại chăng?

- Có thể là hiện tại nhưng hiện tại không có điểm dừng, luôn chảy trôi.

Đức vua Mi-lan-đà nhíu mày:

- Thế thì cái khổ ấy nó nằm ở đâu?

- Nơi nào tương quan phát sanh, nơi nào lục căn tiếp xúc với lục trần, nơi ấy xem chừng đau khổ sẽ hiện khởi.

- Vậy là đau khổ ấy sẽ có mặt từ thời hiện tại đến thời tương lai?

- Cả quá khứ nữa, thưa đại vương!

- Như đại đức nói là quá khứ đã qua rồi!
- Đúng thế, nhưng nếu chúng ta hồi ức, hồi tưởng, nó sẽ có mặt ngay tức khắc. Lại nữa, do chúng ta cố ý lưu giữ ở trong tâm.

- Vậy muốn nói cho chính xác thì đau khổ luôn luôn là có, sẽ có, sẽ tới khi lục căn tiếp xúc với lục trần?

- Có thể nói như vậy.
- Cũng có thể nói là diệt cái khổ nhưng mà cái khổ ấy sẽ có, sẽ đến?

- Đúng thế.

Đức vua Mi-lan-đà mỉm cười:

- Thế là đại đức tu hành tinh tấn là nhằm tiêu diệt những cái khổ chưa đến, chưa có? Thật là kỳ lạ! Cái khổ chưa phát sanh thì làm sao mà diệt nó được.

Đại đức Na-tiên cũng mỉm cười:

- Hiện nay, đức vua là đấng chí tôn của một quốc gia; có khi nào đức vua nghĩ đến trường hợp một nước cừu địch nào đó sẽ lăm le xâm chiếm lãnh thổ của đại vương chăng?

- Có chứ.
- Vậy thì đức vua sẽ chờ đến lúc quân giặc công phá thành trì mới lo tập luyện binh mã, rèn đúc khí giới hay sao?

- Không, trẫm lo toan dự phòng những công việc ấy từ trước.
- Dự phòng khi quân giặc chưa đến hay sao?

- Đúng thế.

- Giặc chưa đến mà đã lo việc diệt giặc nhỉ?
- Đúng thế! Bởi không biết giặc sẽ đến lúc nào nên phải luôn luôn phòng vệ, phòng thủ.
- Cũng như thế đó, tâu đại vương! Đau khổ chưa đến nhưng thình lình đau khổ sẽ đến như quân giặc kia vậy, đợi đến khi đau khổ đến mới tìm cách diệt là đã muộn rồi. Các sa môn Thích tử tu hành tinh tấn, phòng hộ các căn, giữ gìn thu thúc thân khẩu ý, giới luật nghiêm cẩn là để phòng thủ thành trì như thế đó, tâu đại vương!

- Trẫm đã hiểu, nhưng cho nghe thêm ví dụ.
- Đại vương đợi đến khi khát nước mới bảo quân binh đào giếng, đào hồ hay sao?
- Đợi đến khi khát mới đào giếng thì đâu có kịp.

- Cũng thế, đợi đau khổ đến mới tìm cách diệt thì đâu còn kịp nữa!
- Đúng vậy, xin cho nghe ví dụ nữa.

- Đại vương đợi đến khi đói bụng mới cho người cày ruộng, bừa rồi gieo hạt lúa hay sao?
- Ai lại làm thế bao giờ.
- Vậy thì đại vương nghĩ rằng các sa môn Thích tử tu hành tinh tấn nhằm diệt cái khổ chưa đến là chuyện không đúng chăng?

- Hoàn toàn chính xác.

Đại đức Na-tiên chợt hỏi:

- Đại vương hỏi câu này đến hai lần, tại sao vậy?

- Trẫm muốn thử sự thấy biết nhất quán của đại đức vậy thôi!

- Cảm ơn đại vương!

--

V. TIENG ANH

3. “Do you monks strive after the removal of past,
present and future suffering?”
“No. We strive so that this suffering should cease and
no other suffering should arise.”
“But is there now, Nàgasena, such a thing as future
suffering?”
“No.”
“Then you are extremely clever to strive after the
removal of it!”

“Have rival kings ever risen up to oppose you, O
king?”
“Yes they have.”
“Was it only then that you made preparations for
battle?”
“Not at all. All that had been done beforehand in
order to ward off future danger.”
“But is there now, O king, such a thing as future
danger?”
“No, venerable sir.”
“Then you are extremely clever to strive after the
removal of it!”
“Well answered, Nàgasena, you are dexterous in
reply.”




VI. BAN DICH CUA CAO HUU DINH

50. Ngừa giặc khi chưa đến
Vua hỏi:
-- Bạch Ðại đức, các sa môn trong hàng ngũ Ðại đức vì sao phải học đạo tu
hành? Ðể làm gì?
-- Tâu Ðại vương, Ðại vương không thấy quá khứ đầy đau khổ, hiện tại đầy
đau khổ, và tương lai đầy đau khổ sao? Vì muốn tiêu diệt đau khổ, muốn
thoát khỏi đau khổ, nên chúng tôi mới học đạo tu hành làm sa môn.
-- Nếu là đau khổ của đời sau thì cần gì phải lo trước.
Na Tiên hỏi lại:
--Có nước cừu địch nào lăm le xâm chiếm nước của Ðại vương không?
-- Thưa có.
-- Thế thì Ðại vương có chờ cho đến khi giặc quân đến công phá ngoài thành
rồi mới lo rèn đúc binh khí, luyện tập binh mã, hay phải lo toan dự phòng
các việc ấy từ trước?
-- Phải lo dự phòng từ trước.
-- Giặc chưa đến thì dự phòng làm gì?
-- Vì giặc đến bất thình lình.
-- Cũng thế, khổ đau đến với kiếp sống không thể nào lường trước được.
Nếu không chuẩn bị thì không kịp thời đối phó.
Na Tiên lại hỏi:
-- Tâu Ðại vương, đợi đói mới trồng, khát mới đào giếng, hay phải làm các
việc ấy từ khi chưa đói, chưa khát?
-- Phải lo từ trước.
-- Cũng thế, việc diệt trừ khổ đau nếu không lo toan từ trước thì không cách

gì ứng phó kịp thời. Vì vậy mà chúng tôi xuất gia học đạo tu hành.


Thứ Sáu, 23 tháng 8, 2013

Thoát khỏi bộc lưu


Thoát khỏi bộc lưu



Ấn Độ quả thật là một xứ sở lạ lùng, kỳ quái với cái khoảng cách trời vực giữa giàu nghèo sướng khổ. Đế vương vọng tộc ở đó mà mạt thứ lê dân cũng ở đó. Những tòa bạch ngọc, bích ngọc, hồng ngọc... lấp lánh uy quyền một thuở, soi bóng xuống những ao tù bẩn thỉu rác rưởi quanh năm. Nghiệt ngã. Khắc khổ. Bi thương. Vậy mà Đức Phật lại chọn nơi này làm quê hương.

Thị hiện vào dòng Sát đế lợi tột đỉnh quyền uy, tột đỉnh cao sang, nhưng Như Lai không thích ngồi ở đó. Ngài bước xuống cõi đời hòa cùng nhân sinh, đau cái đau của con người, khổ cái khổ của con người, để rồi từ đó tìm đường thoát khổ cho mình và muôn loài. Vượt thành xuất gia, khổ hạnh cầu đạo, hang động là nhà, tuyết trắng là bạn, cỏ cây là lương dược, Như Lai chưa một lần ân hận và thối bước. Trải tòa cỏ dưới cội bồ-đề, một mình chiến đấu với ma quân, trong tay không một tấc sắt, chỉ có cung thiền định kiếm trí tuệ, vậy mà Ngài chiến thắng. Trần gian phủ phục, toàn thể chúng ma quy hàng, Như Lai đứng lên, ung dung bước ra khỏi ba cõi. Ánh sáng ngập tràn.

Sau này, có một Thiên tử hỏi:
- Bạch Thế Tôn! Làm thế nào Như Lai thoát khỏi bộc lưu?
Đức Phật trả lời:
- Này Thiên tử! Như Lai không đứng lại, Như Lai không bước tới, vì thế Như Lai thoát khỏi bộc lưu.
Như Lai không đứng lại nên Như Lai không chìm xuống, Như Lai không bước tới nên Như Lai không trôi dạt. Chìm xuống đâu? Chìm xuống quá khứ. Những niềm vui nỗi buồn qua rồi theo dĩ vãng, nhưng vẫn vương vấn trong tâm tư, khiến con người phải đau buồn, trầm uất. Đó là chìm trong quá khứ. Chúng ta thường hay nhớ về dĩ vãng hoặc mộng tưởng tới tương lai, ít để tâm ngay hiện tại. Do ôn lại quá khứ nên cứ đeo mang một quá khứ đau buồn. Đức Phật nói Như Lai không đứng lại, nghĩa là không chìm xuống dòng quá khứ, vì thế Như Lai thoát khỏi bộc lưu.

Như Lai không bước tới, nghĩa là Như Lai không chạy theo ngũ dục trần cảnh thế gian, không chạy theo tương lai chưa đến, nên Như Lai không trôi dạt. Con người thường hướng ngoại hơn hướng nội. Tất cả mọi vấn đề, mọi ứng xử, luôn luôn chạy theo ngoại cảnh mà phân biệt quyết đoán, chớ không xoay lại mình. Chúng sanh tác nghiệp nhanh nhạy, trí tuệ không theo kịp. Thấy liền phân biệt, đó là thói quen. Quen đến nỗi sống với thói quen này ta thấy bình thường, không có gì là mê lầm cả. Đức Phật nói như vậy là mê nhưng chúng sanh thấy là tỉnh nên chạy theo và trôi dạt.

Phật bảo trong cuộc đời có năm thứ quyến rũ, con người khó cưỡng lại, đó là tài sắc danh thực thùy. Chúng sanh vừa thấy là dính mắc, đúng sở thích thì không có chuyện lưỡng lự mà chạy theo ngay. Không chạy theo bằng chân thì cũng chạy theo bằng tâm. Chạy theo bằng tâm mới thật là mối nguy hiểm đáng sợ và khó thoát. Bởi vì tâm quyết định cho mọi hành động và vận mệnh của chúng ta. Nhiều người ngoài mặt tỉnh bơ nhưng trong lòng cuồng phong bão tố dữ dội. Người ngoài không biết nhưng bản thân đương sự biết rất rõ. Đau khổ hay hạnh phúc, đó là cảm thọ không thể tự dối lòng. Đức Phật nói chúng sanh luôn luôn bị thói quen hướng ngoại làm cho trôi dạt. Ngũ dục vô tận, con người hướng theo ngũ dục nên cũng trôi dạt vô tận.
Sống vui buồn theo quá khứ là chìm xuống. Mộng mơ tới tương lai, chạy đuổi theo ngũ dục là trôi dạt. Vừa chìm xuống vừa trôi dạt theo dòng xoáy, nỗi kinh hoàng đó như thế nào? Thế nên Đức Phật nói Như Lai không dừng lại, Như Lai không bước tới nên Như Lai qua được bờ bên kia, thoát khỏi bộc lưu. Chư Bồ-tát thị hiện ra nơi đời cũng khuyên chúng sanh dừng lại, đừng bước tới nữa. Thoát khỏi hai bên là thoát khỏi sanh tử, việc này không phải dễ. Cần tận lực bình sinh với cung thiền định và kiếm trí tuệ của mỗi người. Một đời? Nhiều đời? Bao nhiêu cũng được, không ngán không sợ, chỉ xin tận tụy hết lòng.

Đạo Phật là đạo của trí tuệ và từ bi, Đức Phật thương chúng sanh như mẹ thương con. Tình thương này không có sự trói buộc mà chỉ có sự chia sẻ tháo gỡ, càng thương càng thoáng, càng tự do và hạnh phúc. Cho nên cuộc đời còn lại, Đức Phật dành trọn vẹn cho chúng sanh. Một ngày của Như Lai là một ngày của chúng sanh. Hơi thở của Như Lai là hơi thở của chúng sanh. Như Lai đến với cuộc đời hay cuộc đời đến với Như Lai thì cũng vậy thôi, có khác biệt gì đâu. Tất cả đều làm thành cho nhau trong cái viên dung đại nguyện đại hạnh của một đấng toàn giác.

Từ khi đạo Phật có mặt trên thế gian này, chúng sanh đã bớt đi bao nhiêu lầm than thống khổ. Khổ vì sanh lão bệnh tử, oán tắng hội, ái biệt ly… trong đó nỗi khổ lớn nhất là si ái vô minh. Chỉ vì ái ngã mà chúng sanh tạo ra bao nghiệp chướng oan khiên, sinh đi tử lại từ vô lượng kiếp đến nay. Chấm dứt được mầm mống vô minh cũng có nghĩa là chấm dứt mọi thống khổ. Giá trị và sức mạnh chuyển hóa của đạo Phật không ở cung thương đao kiếm, mà ở tình thương và sự hiểu biết. Cho nên tự thân nó là nguồn sáng tâm linh, tự nhiên vận hành trong cuộc sống nhân sinh, giúp con người chuyển mê khai ngộ, dứt khổ được vui, biết thương yêu và tha thứ cho nhau. Không có ánh sáng trí tuệ thì chúng sanh vĩnh viễn trầm luân trong sanh tử, chịu vô lượng khổ não bức bách thân tâm. Chỉ cần ánh sáng tuệ giác bừng lên thì bóng tối lùi tan.

Đức Phật đến và đi trong cuộc đời với ánh sáng ấy, đôi tay buông xả, nhất thiết pháp không mà Phật pháp cửu trụ nơi đời. Là đệ tử Phật, sao chúng ta không buông bỏ hết mọi vọng tình đảo điên để được thanh thản nhẹ nhàng trong lòng. Tuy chưa giác ngộ hoàn toàn như Phật, ít ra mình cũng được đôi chút an vui. Trên đời này không có gì tồn tại mãi mãi, tất cả đều sẽ mất đi, cả mạng căn của chúng ta cũng đang mất đi từng phút từng giây. Phút này ta già hơn phút trước, phút tới sẽ già hơn phút này, liên tục liên tục như thế. Chỉ có tâm chân thật thì còn nguyên mãi mãi. Thế nên đệ tử Phật phải biết thương mình thương đời, đừng để khổ lụy tai ương vì tham ái vô minh. Học Phật mà vẫn chấp, vẫn khổ như xưa thì thiệt tình… không học còn hơn!

Nhớ tưởng Đức Từ Phụ, chẳng gì bằng cố gắng tiến tu. Chúng ta không phải trải tòa cỏ dưới cội Tất-bát-la mà là tĩnh tọa ngay trong lòng. Chỉ mong không chìm xuống, không trôi dạt, vui thoáng buồn qua cũng phải bỏ. Xin nguyện trọn đời, đời đời là đệ tử Phật, sống như Phật sống, làm như Phật làm, vô trụ mà thường trụ trong cõi đời, lợi ích vô lượng chúng sanh rồi phất áo ra đi, không chút bận lòng. Thoát khỏi bộc lưu, thú vị thay mà cũng khó lắm thay!

Hạnh Chiếu


==


http://giacngo.vn/chude/phatdan2554/2010/06/03/72F251/

Thứ Năm, 22 tháng 8, 2013

Cau hoi ve cong duc khi niem duc hanh cua Phat / Buddhaguṇasatipaṭilābhapañho/ MILINDA VAN DAO/



MILINDAPAÑHAPĀLI

MILINDA VẤNĐẠO


Buddhaguṇasatipaṭilābhapañho

Cau hoi ve cong duc khi niem duc hanh cua Phat




00. TU VUNG:


2.7. Arūpadhammavavattanavaggo

Arūpa: a. vô sắc, không hình tướng, không có thể xác. --kāyika a. thuộc về chúng sanh vô sắc tướng. --bhava m. cảnh giới vô sắc. --loka m. vô sắc giới. --pāvacara a. thuộc về cảnh giới vô sắc.

Buddhaguṇasatipaṭilābhapañho

Cau hoi ve cong duc khi niem duc hanh cua Phat

Buddha: m. người đã giác ngộ (đức Phật). 

guṇa: m. đức hạnh, khả năng, sợi giây, giây cung. diguṇa hai lần. --kathā f. khen ngợi. --kittana nt. thuật lại về đức hạnh của người. --gaṇa m. tích trữ nhiều đức lành. --vantu a. đức độ. --ṇūpeta a. ban cho, phú cho nhiều đức độ tốt.

paṭilābha: m. sự được lợi, sự được, tậu, thâu được.


I SU* INDACANDA DICH:

VII. PHẨM XÁC ĐỊNH CÁC PHÁP VÔ SẮC

2. Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, ngài nói như vầy: ‘Người nào làm việc bất thiện trong một trăm năm, và vào lúc chết đạt được một niệm tưởng đến đức Phật thì người ấy có thể sanh ở giữa chư Thiên.’ Trẫm không tin lời nói này. Hơn nữa, ngài còn nói như vầy: ‘Có thể đọa vào địa ngục do một lần giết hại mạng sống.’ Trẫm cũng không tin lời nói này.”
“Tâu đại vương, đại vương nghĩ gì về điều này? Không có chiếc thuyền, hòn đá dầu là nhỏ có thể nổi ở nước không?”
“Thưa ngài, không.”
“Tâu đại vương, phải chăng một trăm xe đá được chất lên thuyền thì có thể nổi ở nước?”
“Thưa ngài, đúng vậy. Có thể nổi.”
“Tâu đại vương, chiếc thuyền là như thế nào thì các nghiệp thiện nên được xem xét như vậy.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
--
II. PALI

2. Rājā āha: "bhante nāgasena, tumhe evaṃ bhaṇatha 'yo vassasataṃ akusalaṃ kareyya, maraṇakāle ca ekaṃ buddhagataṃsatiṃ paṭilabheyya, so devesu uppajjeyyā'ti. Etaṃ na saddahāmi. Evañca pana vadetha 'ekena pāṇātipātena nirayaṃuppajjeyyā'ti. Etampi na saddahāmī" ti. 

"Taṃ kimmaññasi mahārāja? Khuddako'pi pāsāṇo vinā nāvāya udake uppilaveyyā?" Ti. 
"Na hi bhante" ti. 
"Kinnu kho mahārāja, vāhasatampi pāsāṇaṃ nāvāya āropitaṃ udake uppīlaveyyā?" Ti. 
"Āma bhante, uppilaveyyā" ti. 
"Yathā mahārāja nāvā, evaṃ kusalāni kammāni daṭṭhabbānī" ti. 
"Kallo'si bhante nāgasenā" ti. 

III. TIENG DUC

4. Kapitel

2.7. Arūpadhammavavattanavaggo

Mil. 3.4.2. Wirkungskraft des Guten - 2.7.2. Buddhaguṇasatipaṭilābhapañho


Der König sprach: "Ihr lehrt da, ehrwürdiger Nāgasena, daß, wenn einer auch hundert Jahre lang Böses getan hat, aber in der Sterbestunde selbst nur eine einzige Betrachtung über den Erleuchteten anstellt, er unter den himmlischen Geistern wiedergeboren werde. So etwas kann ich nicht glauben. Andererseits lehrt ihr aber, daß man infolge der Tötung eines einzigen Lebewesens in der Hölle wiedergeboren werde. Auch so etwas kann ich nicht glauben."
"Glaubst du wohl, o König, daß selbst ein kleiner Stein ohne Boot auf dem Wasser schwimmen könnte?"
"Nein, o König."
"Könnten nicht aber wohl sogar hundert Fuhren Steine, o König, falls man sie auf ein Schiff lädt, auf dem Wasser schwimmen?"
"Freilich könnten sie das, o Herr."
"Als das Schiff aber, o König, hat man eben die guten Taten anzusehen."
"Klug bist du, ehrwürdiger Nāgasena!"

--
IV. SU* GIOI NGHIEM DICH:


71. Tương quan phước và tộiĐức vua hỏi:
- Trong hàng ngũ sa môn của Đại đức, có người thuyết rằng, có kẻ trọn đời làm ác nhưng đến khi lâm tử, họ tưởng nghĩ đến Phật, ân đức hoặc tướng hảo quang minh sáng chói của ngài thì có thể sanh lên cõi trời. Điều ấy thật khó tin! Lại nữa, các vị ấy còn thuyết rằng, người nào đã lỡ tạo nghiệp sát sanh, không cần phải nhiều lần, dù chỉ một lần, người ấy phải bị đọa địa ngục chẳng sai. Điều ấy lại càng không thể tin được!

- Tâu Đại vương! Đại vương nghĩ thế nào, nếu có người ném một viên đá nhỏ độ bằng hột bắp hay hột tiêu xuống mặt nước, viên đá ấy sẽ nổi hay chìm?
- Chắc chắn phải chìm.
- Nếu có một người chất vài trăm viên đá lớn vào một chiếc ghe rất to, có sức chở rất lớn - thì vài trăm viên đá ấy có chìm không, Đại vương?

- Thưa không.
- Cũng vậy là tội và phước cùng sự tương quan giữa phước và tội, tâu Đại vương! Một viên đá dù bé như hạt tiêu nó vẫn bị chìm xuống nước. Tương tự vậy, có người làm việc ác, dù chỉ một lần, như giết sanh mạng loài hữu tình; thì ác nghiệp ấy có sức nặng đưa chúng sanh đầu thai vào các cảnh giới đau khổ như địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh, a-tu-la. Vài trăm viên đá lớn mà không chìm là nhờ có ghe lớn chở. Cũng giống thế, một người làm việc ác trọn đời nhưng nhờ tưởng nghĩ đến ân đức của Phật, tâm người ấy trú vững chắc và hoan hỉ ở trong ân đức ấy; nhờ vậy, chính nhờ thiện tâm nâng đỡ - như chiếc ghe lớn - người ấy được sanh thiên cũng là điều hiển nhiên thôi.
- Trẫm đã hiểu.
- Lại nữa, ác nghiệp nặng thường đưa chúng sanh đi xuống, thiện nghiệp nhẹ thường đưa chúng sanh đi lên. Tuy nhiên, nếu đã lỡ tạo ác nghiệp rồi thì phải siêng năng, tinh tấn làm việc lành; chính nhờ việc lành, nhờ thiện nghiệp, nó có khả năng nâng đỡ cho tất cả chúng sanh. Tuy nhiên, Đức Thế Tôn còn dạy rằng: " Ghe, thuyền hằng chuyên chở đồ đạc qua sông lớn, qua biển lớn; nhưng nếu ghe, thuyền ấy chở quá mức độ cho phép, ghe thuyền ấy sẽ bị chìm. Cũng vậy, thiện nghiệp nâng đỡ ác nghiệp, nhưng nếu ác nghiệp quá nặng, thiện nghiệp cũng sẽ bị chìm theo! Lại nữa, ghe thuyền ấy phải được vững chắc, kiên cố không bị rò rỉ; nếu bị rò rỉ, thấm nước thì phải tát cạn, phải bịt chặt các lỗ rò rỉ đi. Cũng vậy, đừng để ác nghiệp xen vào, nếu ác nghiệp đã rò rỉ vào tâm thì phải bịt chặt lại, tát cạn lần hồi ác nghiệp ấy đi. Nhờ vậy ghe, thuyền thiện pháp kia sẽ đến được bến bờ an vui nhất định."
- Trẫm không còn nghi ngờ gì điều ấy nữa.

--

V. TIENG ANH

2. “You say that a man who has lived an evil life for a
hundred years can, by thinking of the Buddha at the
moment of his death, be reborn among the gods; and that a
good man can, by one bad deed, be born in hell. These two
things I do not believe.”
“What do you think, O king. Would a tiny stone float
on water without a boat?”
“No.”
“But even a cartload of stones would float in a boat.
So you should think of good deeds as a boat.”
VI. BAN DICH CUA CAO HUU DINH

khong thay